مفاهیم عمومی اقتصاد و مالی

تفاهم‌نامه سندی است که در آن دو یا چند طرف، نیت و نقشه راه خود را برای همکاری در آینده اعلام می‌کنند. این سند برخلاف قرارداد، معمولاً تعهد قانونیِ قطعی ایجاد نمی‌کند و بیشتر نشان‌دهنده توافق اولیه برای رسیدن به یک هدف مشترک است.

دارایی‌های مسدود شده به پول‌ها یا اموالی گفته می‌شود که متعلق به دولت یا اشخاص است، اما به دلیل محدودیت‌های قانونی یا تحریم‌های بین‌المللی، صاحب مال اجازه دسترسی، انتقال یا خرج کردن آن‌ها را ندارد؛ مثل درآمدهای نفتی ایران که در بانک‌های خارجی گیر افتاده است.

تجارت بین‌الملل یعنی دادوستد کالا و خدمات فراتر از مرزهای کشور. در ایران، این یعنی ما با فروش محصولاتی مثل نفت، پتروشیمی یا پسته، ارز لازم برای واردات کالاهای ضروری مثل موبایل، خودرو و دارو را به دست می‌آوریم تا نیازهایمان تامین شود.

زنجیره تأمین به تمام مراحل و شبکه‌ای از فعالیت‌ها گفته می‌شود که یک محصول طی می‌کند تا از مواد اولیه به کالای نهایی تبدیل شده و به دست مصرف‌کننده برسد؛ هرگونه گره در این مسیر باعث گرانی یا نایاب شدن کالا می‌شود.

انحصار وضعیتی است که در آن یک شرکت یا نهاد، کنترل کامل بازار یک کالا یا خدمت را در دست دارد و چون رقیبی ندارد، می‌تواند قیمت را تعیین کرده و کیفیت را فدای سود خود کند، که معمولاً به ضرر مصرف‌کننده تمام می‌شود.

بهره‌وری یعنی با همان میزان سرمایه، زمان یا انرژی، خروجی و نتیجهٔ بیشتری به دست آوریم. در واقع به جای صرفاً «بیشتر کار کردن»، به معنای هوشمندانه‌تر استفاده کردن از منابع است تا با هزینه کمتر، ارزش یا سود بیشتری برای اقتصاد و زندگی ما خلق شود.

عرضه و تقاضا ترازوی تعیین قیمت در بازار است؛ هرگاه تمایل برای خرید کالایی از میزان موجودی آن بیشتر شود، قیمت بالا می‌رود و برعکس، فراوانی کالا نسبت به تعداد خریداران، باعث کاهش یا ثبات قیمت در بازارهای مختلف ایران می‌شود.

زیرساخت مجموعه‌ای از امکانات حیاتی مثل جاده، شبکه برق، اینترنت و سیستم بانکی است که ستون فقرات اقتصاد محسوب می‌شوند. بدون این‌ها، تولید و جابه‌جایی کالا ممکن نیست و هزینه زندگی برای مردم و کسب‌وکارها به‌شدت افزایش می‌یابد.