فایده‌گرایی

فایده‌گرایی یک خط‌کش برای سنجش تصمیمات است که می‌گوید ارزش هر اقدام با میزان سودی که برای کل جامعه ایجاد می‌کند سنجیده می‌شود. در این نگاه، هدف نهایی این است که مجموع خوشبختی یا فایده‌ای که به همه مردم می‌رسد، به حداکثر برسد. سیاست‌گذاران با این منطق، هزینه‌ها و فواید یک طرح را روی ترازو می‌گذارند تا ببینند آیا برآیند آن برای اکثریت جامعه مثبت است یا خیر. این مفهوم در ایران مستقیماً بر نحوه تقسیم بودجه و اجرای طرح‌های ملی اثر می‌گذارد. مثلاً وقتی دولت تصمیم می‌گیرد یارانه‌ای را از یک بخش حذف و به بخش سلامت منتقل کند، با این استدلال که سلامت عمومی فایده ماندگارتری برای جمعیت بیشتری دارد، از منطق فایده‌گرایی استفاده کرده است. درک این موضوع به شما کمک می‌کند بفهمید چرا گاهی منافع کوتاه‌مدت یک گروه فدای چیزی می‌شود که دولت آن را مصلحت و خیر عمومی کل کشور می‌نامد.