لیبرالیسم اقتصادی
همچنین: لیبرالیسم
لیبرالیسم اقتصادی یعنی سپردنِ فرمانِ اقتصاد به دستِ مردم و بازار، به جای دولت. در این نگاه، اعتقاد بر این است که اگر هر کس آزادانه دنبال سودِ شخصیِ خودش باشد و دولت فقط امنیت و قانون را حفظ کند، در نهایت کلِ جامعه ثروتمندتر میشود. این یعنی دولت نباید تعیین کند چه چیزی تولید شود یا قیمتِ نان و ماشین چقدر باشد؛ بلکه عرضه و تقاضا در بازار باید این مسائل را معلوم کنند. در اقتصادِ ایران، بحثِ لیبرالیسم معمولاً در مقابلِ اقتصادِ دولتی یا قیمتگذاریِ دستوری قرار میگیرد. مثلاً وقتی دولت قیمتِ خودرو را ثابت نگه میدارد، طرفدارانِ لیبرالیسم میگویند این کار باعثِ رانت و ایجادِ صف میشود و بهتر است قیمت در حاشیهٔ بازار تعیین شود تا تولیدکننده انگیزهٔ رقابت و افزایش کیفیت داشته باشد. برای شما، این یعنی در یک سیستمِ لیبرال، دولت به جای سهمیهبندی یا دخالت در نرخِ ارز، اجازه میدهد رقابت کیفیت را بالا ببرد، هرچند ممکن است در کوتاهمدت با حذفِ یارانهها، قیمتها واقعی و گرانتر به نظر برسند.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها با نوبل گرفتن عجماوغلو و بازخوانی اندیشههای آدام اسمیت و میزس، بحث درباره نقش دولت در سفره مردم داغ شده است. در فضای فکری ایران، تقابل میان قناعتِ ایدئولوژیک و رفاهِ مبتنی بر بازار آزاد، در کنار تحلیل ریشههای تاریخی تجارت و مالیات، باعث شده تا لیبرالیسم اقتصادی به عنوان راهکاری برای خروج از بنبستهای معیشتی دوباره به صدر گفتگوها بیاید.
آخرین اخبار با این مفهوم

آدام اسمیت؛ معمار اقتصاد مدرن و نظریهپرداز دست نامرئی
آدام اسمیت با معرفی دست نامرئی و تقسیم کار، پایههای اقتصاد مدرن و رشد ثروت را بنا نهاد.
۱۴ مهر ۱۴۰۵
بازخوانی لیبرالیسم؛ عجماوغلو چگونه به دنبال رفاه فراگیر است؟
عجماوغلو بحران لیبرالدموکراسی را ناشی از رشد غیرفراگیر و نیاز به بازتعریف نقش دولت در ایجاد فرصت برابر میداند.
۱۱ مهر ۱۴۰۵
لودویگ فون میزس؛ معمار مکتب اتریش در گذر از امپراتوری تا آمریکا
لودویگ فون میزس، اقتصاددان برجسته مکتب اتریش، با عبور از بحرانهای تاریخی، دستگاه فکری مدرن بازار را بنا نهاد.
۶ مهر ۱۴۰۵
سخنگوی ارتش: آمریکا در حال افول است؛ امنیت منطقه با همکاری همسایگان تأمین میشود
سخنگوی ارتش با تأکید بر افول هژمونی آمریکا، امنیت پایدار منطقه را در گرو همکاری کشورهای همسایه دانست.
۲۵ شهریور ۱۴۰۵
ریشههای اقتصادی استقلال آمریکا؛ چگونه مالیات و تجارت، ایالات متحده را ساخت؟
استقلال آمریکا نه فقط یک جنبش ایدئولوژیک، بلکه واکنشی اقتصادی به فشارهای مالیاتی و نیاز به تجارت آزاد بود.
۲۴ شهریور ۱۴۰۵
نقد قوچانی بر سروش: بازگشت به قناعت یا تداوم ایدئولوژی چپ در دانشگاه؟
محمد قوچانی با نقد عبدالکریم سروش، او را به تسلیم در برابر ایدئولوژیهای چپ و نادیده گرفتن اصول اقتصاد آزاد متهم میکند.
۱۷ مرداد ۱۴۰۵
جان لاک؛ معمار حقوق طبیعی و مالکیت در اندیشه لیبرالیسم
جان لاک با تعریف حقوق طبیعی و قرارداد اجتماعی، سنگبنای مشروعیت حکومت و مالکیت خصوصی را بنا نهاد.
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
چرا مشروطه از مسیر قانونگرایی منحرف شد؟ تحلیل ریشههای افراطگرایی
انحراف مشروطه ناشی از نفوذ جریانهای افراطی و خشونت سیاسی بود که مسیر قانونگرایی را به اقتدارگرایی تغییر داد.
۱ مرداد ۱۴۰۵
انقلاب شکوهمند؛ چگونه محدودیت قدرت پادشاه، موتور توسعه اقتصادی شد؟
انقلاب شکوهمند با محدود کردن قدرت پادشاه و تثبیت حاکمیت قانون، زیربنای توسعه اقتصادی مدرن را بنا نهاد.
۲۹ تیر ۱۴۰۵
تقابل لیبرالیسم و چپ در ایران؛ مناظره موسی غنینژاد و میلاد دخانچی
مناظرهای جنجالی درباره تقابل اندیشههای لیبرال و چپ در مسیر توسعه اقتصادی و سیاسی ایران.
۲۶ تیر ۱۴۰۵
هلند قرن هفدهم؛ چگونه نخستین حکومت لیبرال جهان موتور پیشرفت را روشن کرد؟
هلند قرن ۱۷ با ترکیب آزادیهای سیاسی، مذهبی و بورس آمستردام، الگوی اولیه پیشرفت لیبرال را پیش از انگلیس و آمریکا خلق کرد.
۱ تیر ۱۴۰۵
از بحران سیاسی در لندن تا نبرد پنهان سینودلار و پترویوآن برای جایگزینی دلار
مروری بر سقوط دولت بریتانیا، رقابت ارزهای جهانی و تغییرات استراتژیک در سیاستهای انرژی اروپا.
۱ تیر ۱۴۰۵