تخریب تقاضا

تخریب تقاضا در واقع نقطه جوش گرانی است. وقتی قیمت یک کالا یا خدمت، مثلاً گوشت قرمز یا سفرهای هوایی، به سطحی می‌رسد که دیگر با درآمد اکثریت مردم همخوانی ندارد، آن‌ها صرفاً خریدشان را عقب نمی‌اندازند، بلکه سبک زندگی‌شان را عوض می‌کنند. در این حالت، تقاضا نه به خاطر کمبود کالا در بازار، بلکه به دلیل غیرقابل‌خرید شدن از بین می‌رود و بازار با افت شدید و ماندگار مشتری روبه‌رو می‌شود.

این پدیده برای اقتصاد ایران که با تورم مزمن درگیر است، یک زنگ خطر جدی برای کسب‌وکارها و معیشت است. وقتی قیمت خودرو از توان طبقه متوسط خارج می‌شود، تخریب تقاضا رخ می‌دهد؛ یعنی مردم به‌جای تعویض خودرو، به تعمیر چندباره خودروی قدیمی یا استفاده اجباری از حمل‌ونقل عمومی روی می‌آورند. این اتفاق باعث می‌شود حتی اگر بعدها قیمت‌ها کمی آرام بگیرد، بازار دیگر آن رونق سابق را نبیند، چون قدرت خرید مردم در برابر قیمت‌های جدید ذوب شده و عادت مصرفی آن‌ها تغییر کرده است.