دست نامرئی

دست نامرئی در واقع همان نیروی پنهانی است که باعث می‌شود بازارها بدون ناظم و دستورالعمل دولتی به کار خود ادامه دهند. وقتی نانوایی برای کسب درآمد نان می‌پزد و شما برای رفع گرسنگی آن را می‌خرید، هر دو به دنبال نفع شخصی هستید، اما نتیجه‌اش تامین نان برای جامعه است. این هماهنگی خودجوش، قیمت‌ها را به سطحی می‌رساند که نه فروشنده ضرر کند و نه خریدار دست خالی بماند. در اقتصاد ایران، هر زمان که دولت با قیمت‌گذاری اجباری در این فرآیند دخالت نکرده، کالاها بر اساس رقابت و نیاز واقعی مردم در دسترس بوده‌اند. برای مثال در بازار لوازم خانگی یا موبایل، رقابت مغازه‌داران برای جذب مشتری بیشتر، همان دست نامرئی است که باعث می‌شود قیمت‌ها تعدیل شده و تنوع کالا بالا برود. برعکس، هرجا که این دست با دخالت‌های مستقیم و دستوری بسته شده، معمولاً شاهد ایجاد بازار سیاه و نایاب شدن کالاها بوده‌ایم.