ضدشکنندگی

ضدشکنندگی مفهومی فراتر از مقاوم بودن است. اگر یک لیوان شیشه‌ای با ضربه بشکند (شکننده) و یک تکه سنگ در برابر ضربه تغییر نکند (مقاوم)، یک سیستم ضدشکننده مثل عضلات بدن انسان است که زیر فشارِ تمرین، قوی‌تر می‌شود. در دنیای اقتصاد، این یعنی داشتن ساختاری که از بی‌نظمی و اتفاقات غیرمنتظره تغذیه می‌کند و از دلِ بحران، فرصتِ رشد بیرون می‌کشد؛ به جای آنکه صرفاً در برابر آن ایستادگی کند.

برای ما در ایران که با نوسان دائمی قیمت‌ها و تصمیمات ناگهانی اقتصادی روبه‌رو هستیم، ضدشکنندگی یعنی وابسته نبودن به یک منبع درآمد ثابتِ ریالی که با تورم آب می‌رود. مثلاً کسب‌وکاری که مدل درآمدی‌اش را طوری چیده که با گران شدن دلار یا تغییر رفتار مصرف‌کننده، سریعاً مسیرش را عوض کرده و سهم بازار بیشتری می‌گیرد، یا فردی که سبد دارایی‌اش را با ترکیبی از دارایی‌های امن و فرصت‌های ریسکیِ حساب‌شده چیده، در واقع دارد از آشفتگی بازار به نفع خودش استفاده می‌کند و در هر تغییر، پله‌ای برای صعود می‌سازد.