مد سریع
مد سریع یک مدل اقتصادی در صنعت پوشاک است که بر پایه سرعت طراحی تا عرضه بنا شده است. در این سیستم، به جای دو فصل سنتی خرید، هر هفته مدلهای جدیدی وارد بازار میشوند که کپیبرداری از برندهای لوکس یا ترندهای فضای مجازی هستند. تولیدکنندگان با استفاده از پارچههای ارزان و نیروی کار کمهزینه، قیمت تمامشده را پایین میآورند تا مصرفکننده وسوسه شود به جای سرمایهگذاری روی یک لباس باکیفیت، تعداد زیادی لباس ارزان اما بیدوام بخرد. در بازار ایران، این پدیده را به وضوح در تولیدیهای انبوه مانتو یا بازارهای محلی پوشاک میبینیم که کپیهای سریع از برندهای ترک را با قیمت پایین عرضه میکنند. برای خانواده ایرانی که با تورم و کاهش قدرت خرید روبروست، مد سریع در نگاه اول یک فرصت برای شیکپوشی ارزان به نظر میرسد؛ اما در واقعیت، این الگوی مصرف باعث میشود هزینههای پنهان پوشاک در سبد خانوار افزایش یابد، چرا که این لباسها پس از چند بار شستوشو از ریخت میافتند و فرد ناچار به خرید مجدد میشود. این چرخه نه تنها سرمایه خرد افراد را هدر میدهد، بلکه به دلیل حجم بالای ضایعات نساجی، فشار سنگینی به محیط زیست وارد میکند.
چرا الان مهم است
تازهصدرنشینی غولهای «مد سریع» مثل زارا در بازارهای جهانی، نشاندهنده غلبه مدل مصرفی است که در آن سرعت جایگزینی لباس بر کیفیت پیشی گرفته است. در ایران نیز با وجود محدودیتهای وارداتی، نفوذ این برندها از طریق بازارهای غیررسمی و کپیبرداری تولیدکنندگان داخلی، الگوی خرید خانوادهها را تغییر داده و چالشهای جدی برای پایداری تولیدات سنتی و محیطزیست ایجاد کرده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

زارا در صدر؛ ۱۰ غول خردهفروشی پوشاک جهان در سال ۲۰۲۵
زارا با درآمد ۴۷ میلیارد دلاری، پیشتاز بازار جهانی خردهفروشی پوشاک در سال ۲۰۲۵ است.
۹ مرداد ۱۴۰۵