آزادی اقتصادی
آزادی اقتصادی یعنی اینکه دولت به جای تعیینِ قیمتِ کالاها یا دیکته کردنِ نرخِ دلار، اجازه دهد عرضه و تقاضا در بازار با هم حرف بزنند. در واقع، این مفهوم میگوید چقدر قانون از حق مالکیت شما حمایت میکند و چقدر راه برای ورودِ شما به یک کسبوکار جدید، بدونِ گذشتن از هفتخوانِ مجوزهای دولتی، باز است. هرچه این آزادی بیشتر باشد، رقابت سالمتر و امضای طلاییِ مدیران دولتی بیاثرتر میشود. در اقتصاد ایران، وقتی آزادی اقتصادی کم میشود، ما با پدیدههایی مثل قیمتگذاری دستوری یا ممنوعیتِ ناگهانیِ واردات و صادرات روبرو میشویم. مثلاً وقتی دولت قیمت خودرو را دستوری پایین نگه میدارد، صفهای طولانی و رانت ایجاد میشود و سودِ واقعی به جای تولیدکننده، به جیب واسطهها میرود. برای شما، آزادی اقتصادی بالاتر یعنی دسترسی به کالای باکیفیتتر و اینکه بتوانید با خیال راحت برای آیندهٔ مالیتان برنامه بریزید، بدون اینکه نگران باشید فردا با یک بخشنامه، کلِ قواعدِ بازیِ بازار عوض شود.
چرا الان مهم است
تازهتنش میان منافع صاحبان سرمایه و اصول بازار آزاد، بار دیگر بحث «آزادی اقتصادی» را به صدر اخبار آورده است. در فضای اقتصادی ایران، این تقابل خود را در قالب جدال میان رانتخواری و رقابت واقعی نشان میدهد؛ جایی که محدود شدن آزادیهای اقتصادی مستقیماً بر قدرت خرید مردم و امنیت سرمایهگذاریهای شخصی در بازارهایی مثل خودرو و ارز اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم

تضاد منافع سرمایهداران با بازار آزاد؛ چرا ترامپ علیه فریدمن شورش کرد؟
تحلیلی بر تضاد منافع سرمایهداران انحصارطلب با اصول تجارت آزاد و نقد سیاستهای تعرفهای ترامپ از نگاه میلتون فریدمن.
۱۳ تیر ۱۴۰۵