اقتصاد انتخاب عمومی

اقتصاد انتخاب عمومی می‌گوید سیاستمداران و کارمندان دولت، فرشته‌هایی نیستند که فقط به فکر مصلحت جامعه باشند؛ آن‌ها هم مثل هر خریدار یا فروشنده‌ای در بازار، به دنبال امنیت شغلی، قدرت و منافع خودشان هستند. در واقع، این علم از ابزارهای اقتصادی استفاده می‌کند تا بفهمد در راهروهای قدرت و پشت میزهای تصمیم‌گیری واقعاً چه می‌گذرد و چرا خروجیِ سیاست‌ها همیشه آن چیزی نیست که در کتاب‌ها وعده داده شده است. در ایران، این مفهوم را می‌توان در اصرار بر قیمت‌گذاری دستوری یا توزیع یارانه‌های غیرهدفمند دید. مثلاً وقتی نماینده‌ای برای ساخت یک کارخانه غیراقتصادی در حوزه انتخابیه خود فشار می‌آورد تا محبوبیت بخرد، یا وقتی دولت برای جلوگیری از نارضایتی‌های کوتاه‌مدت، به جای اصلاحات ساختاری به چاپ پول روی می‌آورد، در حال عمل بر اساس منطق انتخاب عمومی است. این رفتارها در نهایت با ایجاد تورم و هدررفت منابع ملی، مستقیماً قدرت خرید مردم و ارزش دارایی‌های آن‌ها را کاهش می‌دهد تا منافع سیاسیِ مقطعی تامین شود.