قیمت اقتصادی
قیمت اقتصادی یعنی بهای واقعی یک کالا بدون در نظر گرفتن یارانهها یا قیمتگذاریهای دستوری. در این مفهوم، فقط هزینه تولید ملاک نیست، بلکه «هزینه فرصت» هم حساب میشود؛ یعنی اگر این منبع را اینجا مصرف نمیکردیم، چقدر سود نصیب کشور میشد. این قیمت نشاندهنده ارزش واقعی منابع محدود ماست و مشخص میکند که آیا استفاده از یک کالا در حال حاضر منطقی است یا خیر.
در اقتصاد ایران، بهترین مثال بنزین یا گاز مصرفی خانگی است. قیمتی که شما در جایگاه سوخت میپردازید، قیمت بازار یا مصوب است، اما قیمت اقتصادی آن بسیار بالاتر است و با نرخ صادراتی سنجیده میشود. وقتی فاصله این دو زیاد شود، دولت با کسری بودجه مواجه شده و برای جبران آن به چاپ پول روی میآورد؛ اتفاقی که در نهایت به شکل تورم و کاهش قدرت خرید، خودش را در زندگی روزمره همه مردم نشان میدهد.
چرا الان مهم است
تازهشکاف عمیق بین بهای پرداختی انرژی در کارخانهها با ارزش واقعی آن، باعث شده کارشناسان هشدار دهند که انرژی ارزان دیگر پیشران تولید نیست. در روزهای اخیر، بحث بر سر این است که چطور دوری از «قیمت اقتصادی» و تکیه بر رانتِ سوخت به جای بهرهوری، توان رقابتی و صادراتیِ صنعت ایران را در بازارهای جهانی فرسوده کرده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

هاشم اورعی: انرژی ارزان برای صنعت ایران دیگر مزیت نیست، رانت است
بحران انرژی در صنایع ایران معلول سیاستهای رانتی است و تنها با مدیریت حرفهای و خودتأمینی حل میشود.
۱۹ مرداد ۱۴۰۵