رانت

رانت در زبان ساده یعنی پولی که بابت تلاش یا تولید به دست نمی‌آید، بلکه نتیجه‌ی امتیاز است. وقتی قانون یا شرایطی در بازار وجود داشته باشد که اجازه دهد عده‌ای خاص بدون رقابت و فقط به خاطر نزدیکی به منابع قدرت یا اطلاعاتِ ویژه، سودی بیشتر از حد معمول ببرند، رانت شکل می‌گیرد. این ثروت در واقع از جیب کل جامعه برداشته می‌شود و به سمت جیب کسانی می‌رود که لزوماً مهارت یا کارایی بیشتری ندارند. ملموس‌ترین مثال رانت در ایران، تفاوت قیمت دلار دولتی با بازار آزاد یا قرعه‌کشی خودرو است. وقتی کسی سهمیه‌ی دلار ارزان می‌گیرد تا کالا وارد کند اما آن را با قیمت آزاد می‌فروشد، بدون هیچ زحمتی به ثروت بزرگی رسیده است. این اتفاق باعث می‌شود سرمایه‌ها به جای اینکه صرفِ ساختن کارخانه یا ایجاد شغل شوند، صرفِ لابی‌گری برای گرفتن این امتیازها شوند. نتیجه‌اش برای مردم عادی، تورم بیشتر، نابرابری و گران شدن کالاهایی است که قرار بود با قیمت منصفانه به دستشان برسد.