ارز ترجیحی
همچنین: یارانه ارزی
ارز ترجیحی یا همان دلار یارانهای، قیمتی است که دولت برای واردات کالاهای حیاتی تعیین میکند و بسیار پایینتر از نرخ واقعی بازار است. در واقع دولت بخشی از هزینه واردات را از جیب خود یا همان ذخایر ارزی کشور میپردازد تا کالاهایی مثل گندم، روغن یا تجهیزات پزشکی با قیمت کمتری به دست مصرفکننده برسد و نوسانات شدید دلار مستقیماً معیشت مردم را تخریب نکند.
اما این سیاست در اقتصاد ایران همواره با چالشهای بزرگی همراه بوده است. وقتی فاصله قیمت دلار دولتی با بازار آزاد زیاد میشود، انگیزه برای فساد و رانتخواری بالا میرود؛ یعنی ممکن است عدهای دلار ارزان بگیرند اما کالا را با قیمت گران به مردم بفروشند. برای شما به عنوان شهروند، هرگونه تغییر در نرخ ارز ترجیحی به معنای تغییر فوری قیمتها در سوپرمارکت است؛ همانطور که حذف دلار ۴۲۰۰ تومانی مستقیماً روی قیمت مرغ، تخممرغ و لبنیات اثر گذاشت.
چرا الان مهم است
تازهبا اعتراف بانک مرکزی به شکست سیاست تثبیت و انباشت بدهیهای سنگین به گندمکاران، بحث حذف رانت ارزی دوباره داغ شده است. دولت با هدف تکنرخی کردن ارز، به دنبال پایان دادن به عصر دلار دستوری است؛ سیاستی که قرار بود کالاهای اساسی را ارزان نگه دارد، اما حالا با ایجاد اختلال در زنجیره تولید مرغ و نهادهها، معیشت و سفره مردم را مستقیماً تحت تأثیر قرار داده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

نسخه تاجگردون برای مهار تورم: جایگزینی استقراض از بانک مرکزی با ابزارهای غیرتورمی
تاجگردون با تأکید بر توقف استقراض از بانک مرکزی، راهکارهای غیرتورمی مانند اوراق بدهی و مولدسازی را برای تأمین کسری بودجه پیشنهاد داد.
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
وعده وزیر کشاورزی برای تقویت کالابرگ؛ افزایش اعتبار در انتظار منابع دولتی
وزیر کشاورزی از بررسی گزینههای تقویت اعتبار کالابرگ خبر داد، اما افزایش قطعی آن به منابع بودجهای وابسته است.
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
دولت به دنبال تقویت کالابرگ برای جبران اثرات تورمی نرخ ارز است
وزیر جهاد کشاورزی وعده داد دولت برای جبران کاهش قدرت خرید ناشی از رشد نرخ ارز، اعتبار کالابرگ را تقویت میکند.
۱۱ مرداد ۱۴۰۵
از تورم دهکها تا قدرتنمایی چین؛ تحلیل تحولات کلان اقتصادی و فناوری
تحلیل تورم دهکها، توسعه صنعتی چین، بازار طلا و رقابت زیرساختی در هوش مصنوعی در برنامه تیتر یک.
۱۱ مرداد ۱۴۰۵
وعده دولت برای ترمیم اعتبار کالابرگ؛ آیا قدرت خرید خانوارها بازمیگردد؟
دولت در حال بررسی گزینههایی برای افزایش اعتبار کالابرگ جهت جبران کاهش قدرت خرید ناشی از تورم است.
۱۱ مرداد ۱۴۰۵
چرا افزایش قیمت بدون اصلاحات ساختاری، رانتخواری را تشدید میکند؟
افزایش قیمت بدون اصلاحات نهادی و شکستن انحصار، تنها رانت را جابهجا کرده و به رکود تورمی دامن میزند.
۱۱ مرداد ۱۴۰۵
سنتشکنی در بورس تهران؛ چرا سهام کوچک از غولهای بازار پیشی گرفتند؟
واگرایی شاخصهای بورس ناشی از ریسکهای عملیاتی صنایع بزرگ و بهبود سودآوری شرکتهای ریالی کوچک است.
۱۰ مرداد ۱۴۰۵
سقوط قدرت خرید؛ ۷۴ درصد دستمزد کارگران صرف سفره غذا میشود
تورم ۱۲۸ درصدی مواد غذایی باعث شده ۷۴ درصد دستمزد کارگران صرف خوراک شود و قدرت خرید بهشدت کاهش یابد.
۹ مرداد ۱۴۰۵
سقوط سرانه مصرف مرغ؛ وقتی گرانی پروتئین اصلی را از سفره ایرانی حذف میکند
افزایش ۳۵۰ درصدی قیمت مرغ در دو سال اخیر، سرانه مصرف این کالای اساسی را به شدت کاهش داده است.
۸ مرداد ۱۴۰۵
سه تصمیم کلیدی دولت برای نجات صنعت دارو، صادرات و طیور
دولت با هدف حمایت از تولید، وعده تسویه بدهی دارویی، رفع محدودیت بانکی صادرکنندگان و خصوصیسازی صنعت طیور را داد.
۶ مرداد ۱۴۰۵
اولویتهای اقتصادی مجلس؛ از تکذیب گرانی بنزین تا پرداخت مطالبات گندمکاران
مجلس ضمن تکذیب افزایش قیمت بنزین، بر اولویت معیشت و پرداخت مطالبات گندمکاران در شرایط فعلی تأکید کرد.
۶ مرداد ۱۴۰۵
بحران زیان در صنعت مرغداری؛ تولید مازاد و چالشهای صادراتی
تولید مازاد مرغ و فروش زیر قیمت تمامشده، مرغداران ایرانی را با زیان سنگین و خطر کاهش تولید مواجه کرده است.
۲ مرداد ۱۴۰۵
چالش مرغداران با مازاد تولید؛ صادرات ۱۰ هزار تنی مرغ در انتظار اجرا
حذف قیمتگذاری دستوری و مازاد تولید، مرغداران را با زیان مواجه کرده و صادرات هنوز راهکار مؤثری نبوده است.
۱ مرداد ۱۴۰۵
چشمانداز بورس ۱۴۰۵: فرصتهای بنیادی در سایه ریسکهای سیستماتیک
بورس با وجود سودآوری عالی شرکتها و ارزشگذاری جذاب، در انتظار کاهش ریسکهای سیستماتیک برای رشد است.
۳۰ تیر ۱۴۰۵
چرا برخوردهای تعزیراتی با احتکار در ایران شکست میخورد؟
احتکار در ایران بازتاب انتظارات تورمی است و برخوردهای تعزیراتی بدون اصلاحات کلان اقتصادی، راه به جایی نمیبرد.
۲۶ تیر ۱۴۰۵
تورم خوراکیها؛ چرا سفرههای مردم کوچکتر شد؟
تورم خوراکیها با حذف ارز ترجیحی از تورم عمومی پیشی گرفته و فشار معیشتی سنگینی ایجاد کرده است.
۲۴ تیر ۱۴۰۵
دستور ویژه رئیسجمهور برای تسویه ۴ میلیارد یورو مطالبات واردکنندگان کالاهای اساسی
دولت برای جلوگیری از کمبود کالا، بررسی تسویه ۴ میلیارد یورو بدهی ارزی به واردکنندگان را آغاز کرد.
۲۲ تیر ۱۴۰۵پاسخ وزارت جهاد کشاورزی به انتقادات درباره زنجیره تامین نهادههای طیور
وزارت جهاد کشاورزی مسئولیت تامین مالی و قیمتگذاری دستوری در صنعت طیور را رد کرد.
۲۲ تیر ۱۴۰۵
جهش سهم بازار «غکورش» به ۱۷ درصد؛ تصویب سود ۱۶۰ تومانی در مجمع سالیانه
تقسیم سود ۱۶۰ تومانی غکورش و اعلام جهش سهم بازار شرکت به ۱۷.۵ درصد در مجمع عمومی سالیانه.
۲۱ تیر ۱۴۰۵
آغاز توزیع ارز اربعین؛ جزئیات قیمت، سقف دریافت و لیست بانکهای عامل
توزیع ۲۰۰ هزار دینار ارز اربعین با قیمت ۱۲۰ هزار تومان (۱۰٪ زیر بازار) و شرط ثبتنام سماح آغاز شد.
۲۰ تیر ۱۴۰۵