ارز ترجیحی
همچنین: یارانه ارزی، ارز دولتی، ارز ۴۲۰۰ تومانی
ارز ترجیحی یا همان دلار یارانهای، قیمتی است که دولت برای واردات کالاهای حیاتی تعیین میکند و بسیار پایینتر از نرخ واقعی بازار است. در واقع دولت بخشی از هزینه واردات را از جیب خود یا همان ذخایر ارزی کشور میپردازد تا کالاهایی مثل گندم، روغن یا تجهیزات پزشکی با قیمت کمتری به دست مصرفکننده برسد و نوسانات شدید دلار مستقیماً معیشت مردم را تخریب نکند.
اما این سیاست در اقتصاد ایران همواره با چالشهای بزرگی همراه بوده است. وقتی فاصله قیمت دلار دولتی با بازار آزاد زیاد میشود، انگیزه برای فساد و رانتخواری بالا میرود؛ یعنی ممکن است عدهای دلار ارزان بگیرند اما کالا را با قیمت گران به مردم بفروشند. برای شما به عنوان شهروند، هرگونه تغییر در نرخ ارز ترجیحی به معنای تغییر فوری قیمتها در سوپرمارکت است؛ همانطور که حذف دلار ۴۲۰۰ تومانی مستقیماً روی قیمت مرغ، تخممرغ و لبنیات اثر گذاشت.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها ناترازی ارزی و تاخیر در تخصیص دلار ارزان، زنجیره تأمین کالاهای حیاتی مثل دارو و مواد اولیه غذا را با چالش جدی مواجه کرده است. از یک سو کمبود برخی داروها در بازار سیاه و از سوی دیگر فشار بودجهای بر تغذیه مراکز عمومی، بحث درباره تداوم یا حذف این یارانه پنهان و جایگزینی آن با حمایتهای نقدی مثل کالابرگ را به صدر اخبار کشانده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

تحلیل عملکرد و ارزشگذاری صنعت دارو در بورس تهران
صنعت دارو با تغییر نظام قیمتگذاری و رشد فروش، به سمت شرکتهای تخصصی و با حاشیه سود پایدار حرکت میکند.
۲۰ مهر ۱۴۰۵
بحران در زنجیره تامین دارو؛ از اختلالات لجستیکی تا کسری نقدینگی
ترکیب افزایش نرخ ارز، تاخیر بیمهها و اختلالات لجستیکی، زنجیره تامین دارو را به مرز بحران و کمبود رسانده است.
۱۹ مهر ۱۴۰۵
بحران کسری بودجه در سفره دانشجویان؛ چالشهای اصلاح نظام تغذیه دانشگاهی
کسری بودجه ۳۷.۷ همتی تغذیه دانشجویی در سال ۱۴۰۵، ضرورت اصلاح نظام یارانهای و ساختار رفاهی دانشگاهها را دوچندان کرده است.
۱۹ مهر ۱۴۰۵
افزایش ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومانی یارانه معیشتی؛ شارژ کالابرگ از فردا
یارانه معیشتی برخی دهکها ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافت و شارژ کالابرگ از فردا آغاز میشود.
۱۴ مهر ۱۴۰۵
بحران کمبود داروهای روانپزشکی؛ از ناترازی ارزی تا رشد بازار سیاه
کمبود ارز و اختلال در واردات مواد اولیه، منجر به کمبود داروهای روانپزشکی و رونق بازار سیاه شده است.
۱۳ مهر ۱۴۰۵
بحران ۱۹ ماهه واردکنندگان؛ قفل ارزی دولت زنجیره تأمین کالاهای اساسی را تهدید میکند
مطالبات ۴ میلیارد یورویی واردکنندگان کالاهای اساسی پس از ۱۹ ماه بلاتکلیفی، زنجیره تأمین کشور را با بحران مواجه کرده است.
۱۱ مهر ۱۴۰۵
ابهام در تخصیص ارز؛ چرا قیمت خودروهای مونتاژی شفاف نیست؟
ابهام در نرخ ارز تخصیصی به قطعات خودرو، منجر به قیمتگذاری غیرشفاف و حاشیه سود نجومی مونتاژکاران شده است.
۱۱ مهر ۱۴۰۵
فساد در نظام سلامت؛ چرا تأمین دارو به جنگ گره خورده است؟
سخنگوی کمیسیون بهداشت فساد ساختاری و سوءمدیریت را عامل اصلی بحران دارو و هزینههای سنگین درمان میداند.
۱۱ مهر ۱۴۰۵
چرا طرح «تورم صفر» شکست میخورد؟ پیشنهاد جایگزین برای حمایت از خانوارها
طرح تثبیت قیمت کالاهای اساسی شکستخورده است؛ دولت باید یارانههای پنهان انرژی را حذف و به صورت نقدی به خانوارها بپردازد.
۱۰ مهر ۱۴۰۵
چرا طرح «تورم صفر» شهرداری تهران از پیش شکستخورده است؟
طرح تورم صفر شهرداری تهران به دلیل تورم بالا و اتکا به منابع ناپایدار، محکوم به شکست و ایجاد بازار سیاه است.
۱۰ مهر ۱۴۰۵
جاماندگی کالابرگ از تورم؛ قدرت خرید یارانهها آب رفت
تورم ۶۷ درصدی کالاهای اساسی، قدرت خرید کالابرگ را به شدت کاهش داده و تامین مالی آن را بحرانی کرده است.
۶ مهر ۱۴۰۵
بحران دارو در ایران؛ تحریمها و اختلال در زنجیره تأمین قیمتها را منفجر کرد
تحریمها و اختلالات لجستیکی باعث کمبود دارو، تورم ۹۰ درصدی و افزایش ۵۰۰ درصدی قیمت داروها شده است.
۵ مهر ۱۴۰۵
چرا کالاها در گمرک رسوب میکنند؟ ۴ مانع اصلی تجارت خارجی ایران
رسوب کالا در گمرک ناشی از سیاستهای ارزی و مقررات دستوپاگیر پس از سال ۱۳۹۷ است.
۵ مهر ۱۴۰۵
تکرار تاریخ؛ چگونه خودروهای لوکس در اوج تحریمها به ایران میآیند؟
واردات خودروهای لوکس در شرایط تحریم با تغییر مجوزها از امتیازات خاص به چارچوبهای قانونی تداوم یافته است.
۵ مهر ۱۴۰۵
جزئیات تامین و قیمت رسمی واکسن آنفلوآنزا در کشور
۲.۸ میلیون دوز واکسن آنفلوآنزا با قیمت آزاد زیر ۲ میلیون تومان در شبکه رسمی توزیع میشود.
۴ مهر ۱۴۰۵
هشدار بانک مرکزی: تثبیت دستوری نرخ ارز، موتور شوکهای آینده است
تثبیت دستوری نرخ ارز بدون اصلاح عوامل بنیادی، تنها به انباشت فشار و شوکهای ارزی در آینده منجر میشود.
۳ مهر ۱۴۰۵
بانک مرکزی: واردات خودرو اولویت ارزی ندارد؛ حتی با ارز شخصی
بانک مرکزی واردات خودرو را فاقد اولویت ارزی دانست و تأکید کرد واردات با ارز شخصی نیز به بازار ارز فشار میآورد.
۳ مهر ۱۴۰۵
شوک ارزی به بازار دارو؛ ۵۰۰ میلیون دلار از ارز ترجیحی حذف شد
حذف ۵۰۰ میلیون دلار ارز ترجیحی دارو و افزایش نرخ ارز غیرترجیحی، نقدینگی صنعت دارو را با بحران مواجه کرد.
۲ مهر ۱۴۰۵
وسوسه تثبیت نرخ ارز؛ چرا سیاستهای ارزی گذشته تکرار میشوند؟
تثبیت دستوری نرخ ارز با ایجاد رانت و پیشخور کردن منابع، به جای ثبات، زمینهساز جهشهای ارزی بعدی میشود.
۱ مهر ۱۴۰۵
تغییر فاز بورس؛ از رشد عمومی به صعود گزینشی و بنیادی
بورس تهران با عبور از فاز جبران جاماندگی، در موج سوم صعودی خود به سمت انتخاب سهام بنیادی حرکت میکند.
۱ مهر ۱۴۰۵