هشدار درباره بازار سیاه ۱۲ کالای اساسی؛ سیاستگذار باید یارانه انرژی را نقدی به خانوار بدهید زیرا.../ گلوانی: «تورم صفر» شدنی نیست

چرا طرح «تورم صفر» شکست می‌خورد؟ پیشنهاد جایگزین برای حمایت از خانوارها

سیاستگذاری و اقتصاد کلانبودجه و مالیات۱۰ مهر ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

طرح تثبیت قیمت کالاهای اساسی شکست‌خورده است؛ دولت باید یارانه‌های پنهان انرژی را حذف و به صورت نقدی به خانوارها بپردازد.

چرا با وجود تورم ۸۸ درصدی، سیاست‌گذار همچنان به دنبال دستور برای ثابت نگه داشتن قیمت‌هاست؟

پاسخ را از دستیار بپرس

نکات کلیدی خبر

۱
طرح «تورم صفر» شهرداری تهران برای تثبیت قیمت ۱۲ کالای اساسی، از نظر کارشناسان به دلیل شرایط تورمی ۸۸ درصدی، غیرعملی و محکوم به شکست است.
۲
تثبیت قیمت‌های دستوری در شرایط تورمی منجر به ایجاد بازار سیاه، آربیتراژ و سودجویی دلالان می‌شود و جایگزین انضباط مالی نیست.
۳
تأمین منابع سیاست‌های حمایتی از طریق خلق پول، مارپیچ تورمی را تشدید می‌کند؛ لذا دولت باید به سمت ایجاد درآمد یا صرفه‌جویی در هزینه‌ها حرکت کند.
۴
پیشنهاد کلیدی برای اصلاح سیاست‌های معیشتی، تبدیل حمایت‌های غیرنقدی به نقدی و حذف یارانه‌های پنهان انرژی است.
۵
افزایش قیمت انرژی در کنار افزایش حمایت نقدی از خانوارها، در نهایت به نفع دهک‌های پایین جامعه خواهد بود، زیرا بیشترین یارانه انرژی را دهک‌های پرمصرف دریافت می‌کنند.

چرا این خبر مهم است؟

این خبر نشان می‌دهد که سیاست‌های قیمت‌گذاری دستوری نه تنها تورم را مهار نمی‌کند، بلکه با ایجاد بازار سیاه، دسترسی مردم به کالا را سخت‌تر کرده و به نفع دلالان تمام می‌شود.

نکات پنهان خبر

تثبیت قیمت کالاهای اساسی در شرایط تورمی، در واقع انتقال یارانه از تولیدکننده به دلالان است، نه مصرف‌کننده؛ چرا که قیمت‌های دستوری باعث خروج کالا از شبکه رسمی و ورود به بازار سیاه می‌شود.

منتظر چه باید بود؟

باید پیگیری کرد که آیا دولت در بودجه‌های آتی به سمت حذف یارانه‌های پنهان انرژی و جایگزینی آن با حمایت‌های نقدی حرکت می‌کند یا خیر.

پژواک تاریخی

تجربه‌های متعدد شکست سیاست‌های قیمت‌گذاری دستوری در ایران که منجر به ایجاد صف و بازار سیاه شده است.

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

خانوارها
در صورت اجرای طرح با قیمت‌های دستوری ممکن است با کمبود کالا و بازار سیاه مواجه شوند
دولت
فشار بر بودجه و خزانه‌داری در صورت تداوم سیاست‌های حمایتی ناکارآمد

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

طرح تورم صفر شهرداری تهران با هدف تثبیت قیمت ۱۲ کالای اساسی برای شش ماه آغاز شد.

۲

این طرح شامل سهمیه‌بندی، عرضه در میادین تره‌بار و فروشگاه‌های شهروند و کاهش سود بازرگانی است.

۳

پرسش اصلی این است که آیا تثبیت قیمت در اقتصاد تورمی بدون ایجاد بازار سیاه ممکن است؟

۴

گلوانی طرح تورم صفر شهرداری را غیرعملی و غیرممکن می‌داند.

۵

تثبیت قیمت‌ها منجر به ایجاد بازار سیاه، آربیتراژ و سودجویی دلالان خواهد شد.

۶

در تورم ۸۸ درصدی، دستور به تثبیت قیمت‌ها شوخی است و جایگزین انضباط مالی نمی‌شود.

۷

اگر تورم ۱۲ کالا صفر شود، باید برای همه کالاها ممکن باشد؛ این طرح از پیش شکست‌خورده است.

۸

منابع کالابرگ باید از محل صرفه‌جویی باشد نه خلق پول تا مارپیچ تورمی ایجاد نشود.

۹

تأمین منابع از طریق خلق پول، تورم را تشدید کرده و قیمت کالابرگ را بالا می‌برد.

۱۰

دولت باید منبع واضحی برای افزایش کالابرگ تأمین کند که مستلزم تعدیل‌های بودجه‌ای است.

۱۱

مشکل اصلی، نبود خزانه‌داری واحد و ضعف در بودجه‌ریزی دولت است.

۱۲

در شرایط جنگی و محاصره اقتصادی، تأمین منابع برای سیاست‌های حمایتی بسیار دشوار است.

۱۳

باید انقلابی در تأمین منابع حمایتی صورت گیرد و حمایت‌های غیرنقدی به نقدی تبدیل شود.

۱۴

اولویت دولت باید استمرار عرضه کالا باشد، حتی اگر با قیمت بالاتر همراه باشد.

۱۵

باید بخشی از یارانه‌های پنهان انرژی حذف و به یارانه‌های نقدی خانوار اضافه شود.

۱۶

سیاست‌گذار باید به جای افزایش پله‌ای قیمت بنزین، در حوزه گاز و برق اهتمام بیشتری می‌ورزید.

۱۷

افزایش مقطعی قیمت انرژی در نهایت به نفع خانوارهاست، اگر حمایت نقدی افزایش یابد.

۱۸

بیشترین بهره از یارانه انرژی را دهک‌های بالای مصرف‌کننده می‌برند، نه دهک‌های پایین.

آمار کلیدی

۸۸ درصد
نرخ تورم مورد اشاره تحلیلگر
۱۲ تا ۱۵ میلیارد دلار
بودجه تخصیص‌یافته برای کالاهای اساسی در سال‌های اخیر

نهادهای کلیدی خبر

امیرمحمد گلوانی- تحلیلگر اقتصادی
شهرداری تهران- مجری طرح تورم صفر
دستیار هوشمند