نظم گسترده

نظم گسترده یعنی همان شبکهٔ نامرئی و عظیمی که میلیون‌ها آدم را، بدون آنکه همدیگر را بشناسند یا از یک مرکزِ خاص دستور بگیرند، به هم متصل می‌کند تا کالا و خدمات مبادله کنند. در این سیستم، قیمت‌ها مثل علائم راهنمایی عمل می‌کنند و به تولیدکننده و مصرف‌کننده می‌گویند چه چیزی کم است یا چه چیزی زیاد. این نظم نه با نقشهٔ یک مهندس، بلکه از دلِ هزاران تصمیمِ کوچکِ روزانه متولد می‌شود.

در ایران، هرجا که دولت سعی کرده با قیمت‌گذاری دستوری یا دخالت مستقیم، جای این نظم طبیعی را بگیرد، نتیجه‌اش را در صف‌های طولانی یا بازار سیاه دیده‌ایم. مثلاً وقتی قیمتِ واقعیِ دلار یا خودرو در بازار با قیمتِ بخشنامه‌ای فرق می‌کند، در واقع نظم گسترده دارد به ما می‌گوید که واقعیتِ جیبِ مردم با دستورِ روی کاغذ متفاوت است. درک این مفهوم به شما کمک می‌کند بفهمید چرا برای حفظ ارزش دارایی‌تان، باید به جای وعده‌های دولتی، به جریانِ واقعیِ عرضه و تقاضا در بازار نگاه کنید.