رقابت انحصاری

تصور کنید در یک خیابان چندین ساندویچی وجود دارد که همگی همبرگر می‌فروشند؛ اما طعم سس یکی، نوع نانِ دیگری و دکوراسیون سومی با هم فرق دارد. به این وضعیت رقابت انحصاری می‌گوییم. در این بازار، برخلاف انحصار کامل، رقیب زیاد است اما چون محصولات دقیقاً مثل هم نیستند، هر فروشنده می‌تواند قیمت خود را کمی بالاتر یا پایین‌تر از بقیه بگذارد. در اقتصاد ایران، بازار پوشاک، رستوران‌ها، مواد شوینده و حتی لبنیات نمونه‌های بارز این مدل هستند که در آن‌ها برندها مدام با هم در جنگِ جذب مشتری هستند.

این نوع رقابت مستقیماً روی قدرت خرید و انتخاب‌های روزمره شما اثر می‌گذارد. در رقابت انحصاری، شما هزینه «تمایز» را می‌پردازید؛ یعنی وقتی برای خرید یک برند خاص از پفک یا شامپوی ایرانی مبلغ بیشتری می‌دهید، بخشی از آن پول بابت بسته‌بندی و تبلیغاتی است که شما را متقاعد کرده این کالا با بقیه فرق دارد. در شرایط تورمی ایران، شرکت‌ها در این بازارها سعی می‌کنند با تغییرات ظاهری در محصول، افزایش قیمت‌ها را توجیه کنند. برای شما به عنوان مصرف‌کننده، این بازار یعنی حق انتخاب زیاد، اما باید حواستان باشد که آیا تفاوت قیمت یک کالا با رقیبش، واقعاً به دلیل کیفیت بالاتر است یا فقط نتیجهٔ یک نام تجاری پرزرق‌وبرق.