نیروهای بازار
نیروهای بازار در واقع موتور محرک اقتصاد هستند که از دو سمتِ خریدار (تقاضا) و فروشنده (عرضه) تشکیل شدهاند. وقتی در یک بازار رقابتی، دولت یا نهادهای نظارتی دخالت مستقیم نکنند، این دو نیرو با هم چانه میزنند تا به یک قیمت مشترک برسند. به زبان ساده، اگر تقاضا برای کالایی بیشتر از موجودی آن در مغازهها باشد، نیروهای بازار قیمت را به سمت بالا هل میدهند و برعکس، اگر انبارها پر باشد و مشتری پیدا نشود، قیمت برای جذب خریدار پایین میآید.
در اقتصاد ایران، نیروهای بازار مدام با پدیدهای به نام قیمتگذاری دستوری در جنگ هستند. برای مثال در بازار خودرو، وقتی تقاضا بسیار بالاست اما عرضه به دلیل محدودیت تولید یا واردات کم است، نیروهای بازار قیمت را در بازار آزاد بالا میبرند، حتی اگر دولت سعی کند قیمت کارخانه را با بخشنامه ثابت نگه دارد. درک این نیروها به شما کمک میکند بفهمید چرا گاهی با وجود وعدههای کاهش قیمت، واقعیتِ بازار مسیر دیگری را میرود و چطور باید برای حفظ ارزش پولتان در برابر تغییرات قیمتی آماده باشید.
چرا الان مهم است
تازهنوسانات اخیر در بازار نفت و بحث بازگشایی تنگه هرمز نشان میدهد که نیروهای بازار، یعنی عرضه و تقاضا، فراتر از جابهجایی فیزیکی کالا هستند. حتی با رفع موانع، انتظارات تورمی و ریسکهای سیاسی اجازه کاهش فوری قیمت را نمیدهند. این موضوع مستقیماً بر درآمدهای ارزی ایران و به تبع آن، قیمت دلار و معیشت ما اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم
بحران پنهان در بازار نفت؛ چرا بازگشایی هرمز بلافاصله قیمتها را نمیشکند؟
بازگشایی تنگه هرمز لزوماً به معنای ارزانی فوری نیست؛ جبران کسری یک میلیارد بشکهای نفت یک سال زمان میبرد.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵