عقلانیت ابزاری
عقلانیت ابزاری در واقع همان چرتکهانداختنِ دقیق برای پیدا کردن کوتاهترین مسیر به سمت سود است. در این مدل، فرد به جای فکر کردن به آرمانها، روی واقعیتهای موجود تمرکز میکند تا بفهمد با دارایی فعلیاش چه تصمیمی بگیرد که بیشترین فایده را ببرد. این یعنی رفتار ما بر اساس محاسبهگری شکل میگیرد و هر کنشی، ابزاری است برای رسیدن به یک نتیجه ملموس و مشخص مالی. در فضای اقتصادی ایران، این مفهوم به خوبی در نحوه مواجهه مردم با تورم دیده میشود. وقتی یک خانواده ایرانی تصمیم میگیرد به جای پسانداز ریالی، وام بگیرد و کالای بادوام یا طلا بخرد، در واقع دارد از عقلانیت ابزاری استفاده میکند. آنها تشخیص دادهاند که در شرایط تورمی، بدهکار شدن برای خرید دارایی، ابزار هوشمندانهتری برای حفظ ثروت نسبت به ذخیره پول نقد است. این نوع تصمیمگیری، واکنشی منطقی به ساختار اقتصادی برای جلوگیری از آب رفتن سرمایه و مدیریت هزینههای زندگی است.
چرا الان مهم است
تازهبحث بر سر مدلهای مدیریتی در بازار کار ایران داغ شده است. سالهاست که در بسیاری از کارخانهها و ادارات ما، نگاه «ابزاری» برای رسیدن به سودِ حداکثری، اولویت اول بوده؛ اما حالا با پیچیدهتر شدن روابط انسانی و اقتصادی، کارشناسان از لزوم عبور از این نگاهِ صرفاً ماشینی و توجه به ارزشهای انسانی برای بهبود بهرهوری و تعادل در محیط کار میگویند.
آخرین اخبار با این مفهوم
گذار از مدیریت تیلوری به عقلانیت ارزشمحور در روابط کار
گذار از نگاه ابزاری به روابط کار و تقویت سرمایه اجتماعی، کلید موفقیت و سلامت سازمانهای مدرن است.
۲۹ شهریور ۱۴۰۵