عمل متقابل

عمل متقابل ساده‌ترین قانون رفتار در دنیای اقتصاد و سیاست است: هر دست بدهی، از همان دست می‌گیری. وقتی ایران با کشور دیگری وارد معامله می‌شود، این اصل تعیین می‌کند که اگر آن‌ها برای ورود کالاهای ایرانی فرش قرمز پهن کنند، ما هم برای کالاهای آن‌ها تسهیلات قائل شویم. این رفتار نه از روی دلسوزی، بلکه برای حفظ قدرت چانه‌زنی و جلوگیری از سوءاستفاده طرف مقابل در قراردادهای دوطرفه است. این مفهوم مستقیماً روی قیمت کالاهایی که می‌خرید اثر دارد. مثلاً اگر ایران و عراق بر سر عمل متقابل در کاهش تعرفه گمرکی توافق کنند، هزینه صادرات لبنیات ما کم شده و در مقابل، کالاهای عراقی هم ارزان‌تر وارد می‌شوند. در سطح کلان‌تر، وقتی بانک‌های جهانی به‌دلیل نبود عمل متقابل در استانداردهای مالی، با بانک‌های ایرانی همکاری نمی‌کنند، هزینه جابه‌جایی پول بالا می‌رود؛ این یعنی شما برای خرید یک گوشی موبایل یا خودرو، باید هزینه اضافی واسطه‌ها را از جیب خودتان بپردازید.