اثر شبکهای
تصور کنید تنها کسی بودید که در ایران تلفن همراه داشتید؛ این گوشی عملاً بیارزش بود چون کسی نبود که با او تماس بگیرید. اثر شبکهای دقیقاً همین است؛ یعنی ارزش یک محصول نه فقط در خودِ آن، بلکه در تعداد آدمهایی است که از آن استفاده میکنند. وقتی یک پلتفرم یا تکنولوژی به توده بحرانی از کاربران میرسد، چنان قدرتی پیدا میکند که دیگران هم ناچار میشوند برای عقب نماندن از بقیه، به آن بپیوندند. در اقتصاد ایران، اپلیکیشنهایی مثل دیوار یا اسنپ بهترین مثال هستند. دلیل اینکه شما برای فروش وسیلهتان به دیوار میروید، نه لزوماً ظاهرِ برنامه، بلکه حضور میلیونها خریدار در آنجاست. این اثر باعث میشود جابهجا شدن به یک برنامه جدید برای شما هزینهبر باشد، چون نگرانید در جای جدید مشتری یا رانندهای پیدا نکنید. این قدرتِ شبکه میتواند باعث انحصار شود و روی قیمت خدماتی که روزانه بابتشان پول میدهید، مستقیماً اثر بگذارد.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها بحث هوش مصنوعی داغ است چون این فناوری با «اثر شبکهای» گره خورده؛ یعنی هرچه کاربر ایرانیِ بیشتری از اپلیکیشنهای داخلی استفاده کند، دادههای بیشتری تولید شده و هوش مصنوعیِ آنها دقیقتر و ارزشمندتر میشود. این چرخه، از تاکسیهای اینترنتی تا بورس، میتواند با کاهش هزینهها و افزایش سرعت، موتور محرک جدیدی برای داراییهای دیجیتال و اقتصاد ایران باشد.
آخرین اخبار با این مفهوم

هوش مصنوعی؛ آیا موتور بعدی رشد اقتصادی جهان است؟
هوش مصنوعی پتانسیل تحول اقتصادی دارد، اما تحقق بهرهوری واقعی نیازمند زمان، سرمایهگذاری مکمل و سیاستگذاری دقیق است.
۱۳ شهریور ۱۴۰۵