ژئواکونومی
همچنین: ژئواکونومیک، ژئواقتصاد
ژئواکونومی ترکیب سیاست و اقتصاد است؛ یعنی دولتها به جای جنگ نظامی، از پول، کالا و مسیرهای تجاری برای افزایش نفوذ خود استفاده میکنند. در این نگاه، داشتن منابعی مثل نفت یا تسلط بر یک گذرگاه دریایی فقط منبع درآمد نیست، بلکه اهرمی است که با آن میتوان به دیگر کشورها فشار آورد یا با آنها متحد شد. برای ما در ایران، ژئواکونومی با زندگی روزمره گره خورده است. وقتی ایران تلاش میکند با راهاندازی کریدور شمال-جنوب یا قراردادهای گازی، تحریمها را بیاثر کند، در حال بازی در زمین ژئواکونومی است. این موضوع مستقیماً روی دارایی مردم اثر دارد؛ چون موفقیت در این مسیر یعنی ارزآوری بیشتر و ثبات قیمتها، و شکست در آن یعنی انزوای اقتصادی و گرانتر شدن هزینههای زندگی.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها با تغییر نقشه تجارت جهانی، ایران بر سر دوراهیِ استفاده از موقعیت جغرافیایی خود قرار دارد. بحثهای داغ پیرامون کریدورهای ترانزیتی قفقاز و نقش استراتژیک تنگه هرمز نشان میدهد که چطور جغرافیا میتواند به ابزاری برای چانهزنی اقتصادی تبدیل شود. در واقع، تلاش برای خروج از بنبست سیاستگذاری و بازتعریف نقش ایران در نظم جدید خاورمیانه، «ژئواکونومی» را به کلید فهم آینده سفره ایرانیان تبدیل کرده است.
آخرین اخبار با این مفهوم
استراتژی موازنه ترانزیتی ایران در قفقاز: عبور از وابستگی به مسیرهای واحد
ایران با توسعه همزمان کریدورهای آذربایجان و ارمنستان، به دنبال ایجاد موازنه ترانزیتی و افزایش تابآوری اقتصادی است.
۲۷ شهریور ۱۴۰۵
چین به دنبال میانجیگری نیست؛ معماری نظم امنیتی جدید در خاورمیانه
چین با ارائه الگوی توسعهمحور، به دنبال جایگزینی نظم امنیتی فعلی با یک ساختار جمعی در خاورمیانه است.
۲۵ شهریور ۱۴۰۵
تنگه هرمز؛ اهرمی ژئواکونومیک با تاریخ مصرف محدود برای ایران
تنگه هرمز اهرمی قدرتمند اما با تاریخ مصرف محدود است که باید پیش از فرسایش، به دستاورد اقتصادی پایدار تبدیل شود.
۲۴ شهریور ۱۴۰۵
جهانیشدن نمرده است؛ معماری اقتصاد جهان چگونه تغییر میکند؟
جهانیشدن در حال بازطراحی است؛ اقتصاد جهان از کارآییمحوری به سمت تابآوری و تنوعبخشی حرکت میکند.
۱۸ شهریور ۱۴۰۵
چرا حکمرانی در ایران در تله «نقصان سیاستگذاری» گرفتار شده است؟
حکمرانی در ایران به دلیل عدم شبکهسازی میان ژئوپلیتیک و ژئواکونومی، با اتلاف ۸۰۰ میلیارد دلار منابع مواجه شده است.
۱۷ شهریور ۱۴۰۵
بازتنظیم حکمرانی؛ نقشه راه ایران برای عبور از بحران تا سال ۱۴۰۷
ایران برای عبور از بحرانهای فعلی به بازتنظیم ساختارهای حکمرانی و یک چارچوب اصلاحات ملی نیاز دارد.
۱۶ شهریور ۱۴۰۵
استراتژی بقای تجاری ایران در وضعیت «نه جنگ، نه توافق»
ایران برای تداوم تجارت در شرایط تنش پایدار، باید به سمت دیپلماسی اقتصادی، تنوع شرکا و زیرساختهای مالی مستقل حرکت کند.
۸ شهریور ۱۴۰۵
توهم تنوع مسیرهای انرژی؛ چرا گلوگاهها امنیت را به گروگان گرفتهاند؟
تنوع مسیرهای انرژی بدون استقلال ژئوپلیتیک، تنها جابهجایی ریسک است و امنیت واقعی ایجاد نمیکند.
۱ شهریور ۱۴۰۵
تغییر پارادایم قدرت: از حجم تجارت تا تسلط بر شبکههای جهانی
قدرت در اقتصاد جهانی امروز نه در حجم تجارت، بلکه در غیرقابل جایگزین بودن در شبکههای جهانی نهفته است.
۱۷ مرداد ۱۴۰۵
امنیت شبکهای؛ راهکار جایگزین برای مدیریت مخاطرات در خلیج فارس
خلیج فارس نیازمند گذار از امنیت نظامی کلاسیک به «امنیت شبکهای» مبتنی بر مدیریت ریسک و همکاریهای اقتصادی است.
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
گذار به عصر ژئواکونومی؛ ایران چگونه قدرت خود را بازتعریف میکند؟
قدرت در قرن ۲۱ نه فقط با بازدارندگی نظامی، بلکه با همافزایی امنیت، اقتصاد و نهادهای کارآمد تعریف میشود.
۱۳ مرداد ۱۴۰۵
تصویب سند کریدور شرق-غرب؛ گامی راهبردی برای تقویت جایگاه ترانزیتی ایران
تصویب سند کریدور شرق-غرب، گامی راهبردی برای تبدیل ایران به هاب ترانزیتی و اتصال آسیای مرکزی به آبهای آزاد است.
۱۱ مرداد ۱۴۰۵
گذار از دیپلماسی به حکمرانی اقتصادی؛ راهبرد جدید ایران در بازار آفریقا
ایران برای موفقیت در بازار آفریقا باید از دیپلماسی سیاسی به سمت حکمرانی اقتصادی و هماهنگی نهادی حرکت کند.
۷ مرداد ۱۴۰۵
هدفگیری مراکز داده آمازون در بحرین توسط سپاه؛ تغییر استراتژی در جنگهای مدرن
حملات سپاه به مراکز داده آمازون در بحرین، نشاندهنده تبدیل زیرساختهای ابری به اهداف راهبردی در درگیریهای نظامی است.
۷ مرداد ۱۴۰۵
گذار از دیپلماسی واکنشی؛ چرا ایران باید قواعد بازی اقتصادی را بازتعریف کند؟
ایران برای حفظ قدرت ملی باید دیپلماسی اقتصادی خود را از رویکرد واکنشی به آیندهنگری راهبردی تغییر دهد.
۶ مرداد ۱۴۰۵
قطر چگونه با دلارهای نفتی، نفوذ ژئوپلیتیک خود را در آمریکا تثبیت میکند؟
قطر با تبدیل درآمدهای انرژی به داراییهای راهبردی در آمریکا، قدرت چانهزنی ژئوپلیتیک خود را افزایش میدهد.
۲۹ تیر ۱۴۰۵
پیامدهای جهانی تنش ۴۰ روزه؛ از خطر رکود تورمی تا شکنندگی زنجیره تأمین
تحلیل پیامدهای عمیق و ساختاری تنشهای اخیر بر رشد اقتصادی، تورم و امنیت انرژی در مقیاس جهانی.
۱۹ تیر ۱۴۰۵
دیپلماسی مس؛ جایگزین استراتژیک نفت در اقتصاد قرن ۲۱ ایران
ایران با استراتژی «دیپلماسی مس» به دنبال تبدیل ذخایر معدنی به ابزار قدرت اقتصادی و جایگزینی برای درآمدهای نفتی است.
۷ تیر ۱۴۰۵
کریدور موازی عمان در تنگه هرمز؛ چالشی جدید برای مرجعیت دریایی ایران
عمان با ایجاد گذرگاه موازی در تنگه هرمز، در حال ربودن مرجعیت مدیریت انرژی و خدمات دریایی از ایران است.
۷ تیر ۱۴۰۵
آمادگی روسیه برای میانجیگری میان ایران و آمریکا؛ رد قاطع آتشبس موقت در اوکراین
روسیه برای میانجیگری میان تهران و واشنگتن اعلام آمادگی کرد، اما همزمان هرگونه آتشبس موقت در جبهه اوکراین را نپذیرفت.
۳ تیر ۱۴۰۵