تجمل‌گرایی

تجمل‌گرایی در واقع مصرفی است که برای دیده شدن انجام می‌شود. در این حالت، فرد کالایی را می‌خرد که قیمتش بسیار فراتر از ارزش کاربردی آن است، صرفاً چون داشتن آن نشانه قدرت مالی یا تعلق به یک طبقه اجتماعی خاص محسوب می‌شود. در بازار ایران، این موضوع خودش را در تمایل شدید به خرید خودروهای وارداتی با قیمت‌های نجومی یا استفاده از برندهای خاص پوشاک نشان می‌دهد که گاهی حتی با سطح درآمد واقعی خریدار همخوانی ندارد و تنها برای کسب اعتبار اجتماعی انجام می‌گیرد.

این پدیده فراتر از یک انتخاب شخصی است و مستقیماً روی معیشت جامعه اثر می‌گذارد. وقتی تجمل‌گرایی در فضای اقتصادی ایران رواج می‌یابد، تقاضا برای ارز جهت واردات کالاهای غیرضروری بالا رفته و به تورم دامن می‌زند. از سوی دیگر، این رفتار باعث ایجاد رقابت مصرفی می‌شود؛ یعنی خانواده‌های طبقه متوسط برای عقب نماندن از ظاهر زندگی دیگران، زیر بار وام‌های سنگین می‌روند تا هزینه‌هایی مثل مراسم‌های پرزرق‌وبرق یا خرید لوازم خانگی لوکس را تامین کنند، که نتیجه‌اش نابودی پس‌انداز و تضعیف امنیت مالی آینده آن‌هاست.