آثار خارجی
در اقتصاد، همیشه معامله بین خریدار و فروشنده تمام نمیشود؛ گاهی پای نفر سومی هم وسط میآید که نه در سود شریک بوده و نه در تصمیمگیری، اما از آن تاثیر میبیند. به این تاثیرات آثار خارجی میگوییم. اگر این اثر خوب باشد، مثل امنیتِ محلهای که یک بانک در آن شعبه میزند، به آن اثر خارجی مثبت و اگر بد باشد، مثل ترافیکِ سنگینِ اطراف یک مجتمع تجاری بزرگ، به آن اثر خارجی منفی میگویند.
این مفهوم مستقیماً روی جیب و کیفیت زندگی شما اثر دارد. برای مثال، وقتی در تهران یک اتوبان جدید ساخته میشود، خانههایی که دسترسیشان بهتر شده گران میشوند، اما خانههایی که درست کنار اتوبان هستند و با سر و صدا و دود دست و پنجه نرم میکنند، ممکن است افت قیمت پیدا کنند. در سطح کلانتر، وقتی صنایع آلاینده در حاشیه شهرها فعالیت میکنند، هزینه سلامت خانوادهها بالا میرود؛ این یعنی شما بابت سودی که آن کارخانه میبرد، هزینه درمان میپردازید بدون اینکه در درآمد آن شریک باشید.
چرا الان مهم است
تازهبا داغ شدن بحث خروج دولت از بنگاهداری و بازگشت به نقش تنظیمگری، موضوع مدیریت «آثار خارجی» اهمیت ویژهای یافته است. وقتی دولت به جای مدیریت مستقیم کارخانهها، بر اصلاح پیامدهای جانبی فعالیتهای اقتصادی مثل آلودگی یا انحصار تمرکز کند، میتواند هزینههای پنهانی را که از جیب مردم برای فعالیت صنایع پرداخت میشود، کاهش داده و رفاه عمومی را بهتر تامین کند.
آخرین اخبار با این مفهوم
بازتعریف نقش دولت: خروج از بنگاهداری به سوی تنظیمگری هوشمند
دولت باید از بنگاهداری دستوری فاصله گرفته و بر تنظیمگری و تأمین کالاهای عمومی تمرکز کند.
۳۰ مرداد ۱۴۰۵
دولت در اقتصاد ایران؛ چرا تصدیگری جایگزین وظایف حاکمیتی شده است؟
مشکل اقتصاد ایران نه بزرگی دولت، بلکه مداخله نابجا در تولید و غفلت از وظایف حاکمیتی است.
۳۰ مرداد ۱۴۰۵