انحصار طبیعی

تصور کنید در یک کوچه، ده شرکت مختلف بخواهند لوله‌کشی گاز یا کابل‌کشی برقِ جداگانه انجام دهند؛ این کار هم خیابان را ویران می‌کند و هم هزینه نهایی خدمات را برای شما چندبرابر خواهد کرد. انحصار طبیعی یعنی در صنایعی مثل آب، برق و راه‌آهن، بهتر است فقط یک شبکه اصلی وجود داشته باشد، چون هزینه ساختِ دوباره آن زیرساخت‌ها توسط رقیب جدید، عملاً غیرممکن یا بسیار گران است و باعث اتلاف منابع کشور می‌شود. در اقتصاد ایران، این انحصارها عمدتاً در اختیار دولت یا نهادهای عمومی هستند. وقتی رقیبی در کار نباشد، کیفیت خدمات و نحوه قیمت‌گذاری مستقیماً روی معیشت شما اثر می‌گذارد. اگر دولت نتواند این انحصار را با مدیریت درست و نظارت دقیق کنترل کند، یا با قطعی مکرر برق و آب مواجه می‌شویم و یا به دلیل نبود رقابت، انگیزه‌ای برای نوسازی شبکه و کاهش هزینه‌ها باقی نمی‌ماند که در نهایت به شکل افت کیفیت زندگی شهروندان خودش را نشان می‌دهد.