سرمایهبر
سرمایهبر یعنی وقتی میخواهیم یک کسبوکار راه بیندازیم، سهم اصلی هزینهها مربوط به خرید دستگاهها، تکنولوژی و زیرساختهای سنگین باشد، نه حقوق و دستمزد کارگران. در این مدل، چرخ تولید با «پولِ کلان» میچرخد. برای مثال، ساخت یک پالایشگاه نفت در جنوب ایران به میلیاردها دلار بودجه برای خرید تجهیزات پیچیده نیاز دارد، در حالی که شاید تعداد کل کارکنان آن در مقایسه با هزینه انجام شده، بسیار کمتر از یک کارخانه تولید پوشاک باشد.
در اقتصاد ایران، تمرکز بر صنایع سرمایهبر مثل پتروشیمی و معدن باعث شده تا رشد اقتصادی همیشه به معنای ایجاد شغل برای همه نباشد؛ چون این واحدها با ماشین کار میکنند نه با آدمها. برای شما به عنوان شهروند، سرمایهبر بودن یک صنعت یعنی ورود به آن به عنوان تولیدکننده خرد تقریباً غیرممکن است. همچنین این صنایع به شدت به وامهای بزرگ بانکی و نرخ ارز وابستهاند و هر نوسانی در قیمت دلار، هزینه تمامشده آنها و در نهایت قیمت کالاهای مصرفی شما را تغییر میدهد.
چرا الان مهم است
تازهوقتی از صنایع «سرمایهبر» مثل معادن بزرگ ایران حرف میزنیم، یعنی ماشینآلات و تکنولوژی حرف اول را میزنند، نه تعداد کارگر. خبرهای اخیر درباره سهم ناچیز بومیها از ثروت معادن، دقیقاً به همین ماهیتِ سرمایهبر بودن برمیگردد؛ جایی که سودِ کلان نصیبِ صاحبان سرمایه میشود اما اشتغالزاییِ مستقیم برای مردمِ محلی، به اندازه حجمِ پولِ در گردش نیست.
آخرین اخبار با این مفهوم
نقشه نابرابر استخراج؛ چرا ثروت معادن به سفره مردم محلی و مناطق محروم نمیرسد؟
تمرکز سرمایهگذاری در چند استان خاص و غفلت از اکتشافات نوین، مانع توسعه متوازن و پایدار در معادن ایران شده است.
۲۹ خرداد ۱۴۰۵