فعالیت غیربازاری

فعالیت غیربازاری یعنی تمام آن کارهایی که برایشان پولی پرداخت یا دریافت نمی‌شود، اما اگر نبودند، چرخ زندگی نمی‌چرخید. در اقتصاد ایران، بخش بزرگی از این فعالیت‌ها بر دوش زنان خانه‌دار است؛ از آشپزی و نظافت گرفته تا آموزش فرزندان و مراقبت از سالمندان. این کارها چون در بازار خرید و فروش نمی‌شوند، برچسب قیمتی ندارند و در آمارهای رسمی مثل تولید ناخالص داخلی دیده نمی‌شوند، اما در واقعیت، ستون اصلی رفاه و کیفیت زندگی خانواده‌ها هستند.

اهمیت این موضوع زمانی روشن می‌شود که بدانیم اگر قرار بود برای تمام این خدمات، مثلاً استخدام پرستار کودک یا تهیه غذای بیرون، هزینه پرداخت کنیم، مخارج زندگی خانواده‌های ایرانی به شدت جهش می‌کرد. در دوران تورم بالا، بسیاری از خانواده‌ها برای مدیریت هزینه‌ها، فعالیت‌های بازاری را به غیربازاری تبدیل می‌کنند؛ مثلاً به‌جای استفاده از خدمات تعمیراتی، خودشان دست‌به‌کار می‌شوند. در واقع، این فعالیت‌ها مثل یک ضربه‌گیر در برابر فشارهای اقتصادی عمل کرده و به حفظ معیشت مردم کمک می‌کنند.