بنیاد خیریه

بنیاد خیریه در واقع سازمانی است که برای کسب سود شخصی ایجاد نشده و هدف اصلی‌اش حل یک گره اجتماعی یا فرهنگی است. این نهادها سرمایه اولیه خود را معمولاً از طریق وقف، هدایای افراد خیر یا بودجه‌های خاص تأمین می‌کنند و موظف‌اند درآمد حاصل از دارایی‌هایشان را صرف اموری مثل مدرسه‌سازی، درمان بیماران یا حمایت از اقشار آسیب‌پذیر کنند. در ساختار اقتصادی ایران، این بنیادها به دلیل ماهیت خدماتشان از پرداخت مالیات معاف هستند تا تشویقی برای گسترش عدالت اجتماعی باشند.

تأثیر این بنیادها بر زندگی مردم فراتر از کمک‌های مستقیم است؛ برای مثال، وقتی یک بنیاد خیریه بزرگ مانند محک یا بنیادهای نوسازی مدارس وارد عمل می‌شوند، باری از روی دوش بودجه عمومی دولت برداشته شده و سرعت دسترسی به خدمات درمانی یا آموزشی افزایش می‌یابد. با این حال، از منظر اقتصادی، حضور این نهادها در بازارهای تجاری می‌تواند برای بخش خصوصی چالش‌برانگیز باشد، چرا که معافیت مالیاتی بنیادها به آن‌ها اجازه می‌دهد خدمات یا محصولات خود را با هزینه کمتری نسبت به شرکت‌های معمولی عرضه کنند و بر توازن بازار اثر بگذارند.