کارایی

کارایی در واقع هنرِ هدر ندادن است. وقتی از کارایی حرف می‌زنیم، منظورمان این است که یک کارخانه، دولت یا حتی یک خانواده، چطور می‌تواند با همان مقدار پولی که در اختیار دارد، بهترین نتیجه را بگیرد. در یک سیستم کارآمد، هیچ منبعی مثل بنزین، برق یا نیروی انسانی بدون دلیل مصرف نمی‌شود و هر ریالِ هزینه شده، مستقیماً به یک ارزش یا کالا تبدیل می‌شود. در واقع کارایی یعنی انجام دادن درستِ کارها به شکلی که کمترین ضایعات را داشته باشیم.

در اقتصاد ایران، بحث کارایی اغلب با موضوعاتی مثل اتلاف انرژی یا بهره‌وری پایینِ ادارات گره خورده است. مثلاً وقتی یک نیروگاه قدیمی با مصرف حجم عظیمی از گاز، برق کمی تولید می‌کند، یعنی کارایی پایینی دارد. این موضوع باعث می‌شود هزینه تمام‌شده کالاها بالا برود و در نهایت فشار آن به صورت تورم یا افت کیفیت خدمات به جیب شما برگردد. اگر کارایی در صنایع و بودجه‌ریزی دولتی بالا برود، با همین مقدار منابع فعلی، ثروت بیشتری تولید شده و قدرت خرید مردم تقویت می‌شود.