سرمایهداری دولتی
ساده بگوییم، سرمایهداری دولتی یعنی دولت لباسِ بیزنسمن به تن کند. در این حالت، دولت به جای اینکه فقط مالیات بگیرد و قانون بگذارد، خودش صاحب کارخانه، بانک و شرکتهای بزرگ است. این شرکتها ظاهرِ خصوصی دارند اما مدیرانشان را دولت میچیند و هدفشان نه فقط خدمترسانی، بلکه کسب درآمد و حفظ قدرت اقتصادی در دستِ نهادهای حاکمیتی است.
در اقتصاد ایران، این پدیده را با واژه «خصولتی» میشناسیم. وقتی دولت در بازار خودرو یا فولاد دست دارد، رقابت واقعی از بین میرود؛ چون یک شرکت معمولی نمیتواند با شرکتی که به رانت دولتی و ارز ارزان دسترسی دارد رقابت کند. این موضوع مستقیماً روی جیب شما اثر میگذارد؛ چون باعث میشود کیفیت محصولات پایین بماند، قیمتها دستوری تعیین شود و فرصتهای شغلی و سرمایهگذاری به جای افراد توانمند، به نورچشمیها برسد.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها که بحث تبدیل شدن صندوق توسعه ملی به «قلک دولت» و مقایسه آن با مدلهای موفقی مثل نروژ داغ شده، مفهوم سرمایهداری دولتی اهمیت ویژهای یافته است. در حالی که قدرتهای جهانی بر سر مرز دخالت دولت در بازار جدال دارند، برای ما ایرانیها سوال اصلی این است که مدیریت دولتی بر منابع ملی، چه اثری بر ارزش داراییها و آینده معیشتمان دارد.
آخرین اخبار با این مفهوم
سلطه امنیتی بر کرملین؛ چگونه پوتین قدرت را به سرویسهای اطلاعاتی واگذار کرد؟
چرخش پوتین به سمت تندروهای امنیتی، روسیه را به سمت حکمرانی پلیسی و حاشیهنشینی تکنوکراتها سوق داده است.
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
چرا صندوق نفت نروژ ثروتساز شد و صندوق توسعه ملی ایران به قلک دولت بدل گشت؟
تفاوت در حکمرانی؛ نروژ نفت را سرمایه بیننسلی کرد، اما ایران آن را صرف هزینههای جاری دولت کرد.
۵ مرداد ۱۴۰۵
تناقض ترامپ: حمله به سوسیالیسم، ترویج سرمایهداری دولتی
ترامپ در حالی دموکراتها را به سوسیالیسم متهم میکند که خود با خرید سهام شرکتها، سرمایهداری دولتی را گسترش میدهد.
۳۰ تیر ۱۴۰۵
چرا غرب نمیتواند در بازی سیاستگذاری صنعتی بر چین غلبه کند؟
مزیت چین در تولید ارزان ناشی از ساختار سیاسی منحصربهفردی است که رقابت محلی را با هدایت متمرکز ترکیب میکند.
۵ تیر ۱۴۰۵