سیاست صنعتی
همچنین: سیاستگذاری صنعتی، سیاستگذاری صنعتی
سیاست صنعتی در واقع نقشه راهی است که دولت برای چرخِ تولید کشور میکشد. در این رویکرد، دولت دیگر فقط ناظرِ بازار نیست، بلکه با انتخاب «برندهها»، منابع محدود کشور مثل بودجه، ارز دولتی و انرژی ارزان را به سمتِ صنایع خاصی میبرد. مثلاً دولت تصمیم میگیرد به جای حمایت عمومی از همه اصناف، تمرکز را روی توسعه فولاد یا صنایع نظامی و دانشبنیان بگذارد تا این بخشها به موتور محرک اقتصاد تبدیل شوند.
این سیاست مستقیماً روی قدرت خرید و کیفیت زندگی ایرانیها اثر دارد. وقتی دولت برای حمایت از صنعت خودرو، واردات را محدود یا تعرفه را سنگین میکند، در حال اجرای یک سیاست صنعتی است که باعث میشود انتخابهای شما محدود و قیمتها بالا برود. اگر این حمایتها منجر به تکنولوژی مدرن و شغل پایدار شود، به نفع جامعه است؛ اما اگر صرفاً به وابستگی دائمی آن صنعت به رانت و یارانه ختم شود، نتیجهاش هدر رفتن منابع ملی و گرانی کالا برای مصرفکننده نهایی خواهد بود.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها که بحث خروج از بنبست توسعه در ایران داغ شده، بازخوانی میراث پیشگامان صنعت و نقد مداخلات دولتی، «سیاست صنعتی» را به صدر اخبار آورده است. در حالی که جهان به سمت مدلهای حمایتی جدید میرود، اقتصاد ایران برای عبور از قفلشدگی تولید، نیازمند بازنگری در استراتژیهای کلان و طراحی چارچوبی بومی برای سنجش اثربخشی حمایتهای دولتی از صنایع است.
آخرین اخبار با این مفهوم

چگونه اثربخشی سیاستهای صنعتی را بسنجیم؟ چارچوبی برای ارزیابی محلی
ارزیابی سیاستهای صنعتی باید به جای شاخصهای کلان، بر پایش ظرفیتهای تولیدی در اقتصادهای محلی متمرکز شود.
۱۹ مهر ۱۴۰۵
میراث محسن خلیلیعراقی؛ درسهایی از نیمقرن تلاش در صنعت ایران
بررسی کارنامه محسن خلیلیعراقی نشان میدهد که توسعه صنعتی ایران نیازمند امنیت حقوق مالکیت و ثبات سیاستهاست.
۱۷ مهر ۱۴۰۵
بازگشت به بازار: چرا اقتصاددانان چپگرا از مداخلات دولتی رویگردان شدند؟
اقتصاددانان پس از شکست سیاستهای مداخلهگرایانه، در حال بازگشت به اصول بازار آزاد هستند.
۱۲ مهر ۱۴۰۵
طرح جیمی دایمن برای احیای قدرت غرب: پیمان تجاری بزرگ آمریکا و اروپا
جیمی دایمن برای جلوگیری از افول غرب، پیشنهاد یک پیمان تجاری جامع میان آمریکا و اروپا را مطرح کرد.
۱۰ مهر ۱۴۰۵
بازنگری در کلاناستراتژی؛ پیشنیاز خروج از قفلشدگی توسعه در ایران
برای خروج از بحران، ایران نیازمند بازنگری در کلاناستراتژی و همسوسازی آن با قابلیتهای واقعی و تعامل جهانی است.
۶ مهر ۱۴۰۵
بازگشت پوپولیسم: چرا راستگرایان امروز به مدل اقتصادی هوی لانگ روی آوردهاند؟
راستگرایان پوپولیست با الگوبرداری از هوی لانگ، به سمت هزینهکردهای سنگین دولتی و تمرکز قدرت حرکت کردهاند.
۵ مهر ۱۴۰۵
بازنگری در کلاناستراتژی ایران؛ ضرورت گذار از بحران به توسعه پایدار
ایران برای خروج از بحران نیازمند بازتنظیم استراتژی کلان و الگوی توسعه بر پایه واقعگرایی و تعامل جهانی است.
۴ مهر ۱۴۰۵
شکست استراتژی تعرفهای؛ چرا جنگ تجاری آمریکا و چین به اهدافش نرسید؟
جنگ تجاری هشتساله آمریکا علیه چین با وجود تعرفههای سنگین، در تغییر ساختار اقتصادی پکن ناکام مانده است.
۲ مهر ۱۴۰۵
تغییر استراتژی چین: از کارخانه ارزان به ابرقدرت هایتک با چالش بدهی
چین با گذار به صنایع هایتک، با چالشهای ساختاری بدهی و ضعف مصرف داخلی دستوپنج نرم میکند.
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
چرا خودروی لوکس در ایران به یک تابوی اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است؟
خودروی لوکس در ایران به دلیل ماهیت عمومی و پیوند با سیاستهای صنعتی، نماد نابرابری و رانت تلقی میشود.
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
نبرد مواد معدنی؛ محور اصلی مذاکرات تجاری واشنگتن و پکن
مواد معدنی حیاتی به ابزار اصلی چانهزنی در رقابت استراتژیک فناوری میان آمریکا و چین تبدیل شدهاند.
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
پایان عصر صنعتیشدن؛ چرا اقتصادهای در حال توسعه باید به بخش خدمات تکیه کنند؟
مدلهای سنتی صنعتیشدن دیگر پاسخگو نیستند؛ توسعه آینده در گرو افزایش بهرهوری در بخش خدمات است.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
درسهای توسعه؛ کدام مدل اقتصادی برای ایران کارآمدتر است؟
توسعه اقتصادی نه در حذف دولت، بلکه در حاکمیت قواعد بازار و تضمین حقوق مالکیت نهفته است.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
تقابل بروکسل و پکن بر سر مالکیت معادن نیکل برزیل
بررسی خرید معادن نیکل برزیل توسط چین در اتحادیه اروپا، آزمونی برای امنیت زنجیره تأمین فولاد است.
۲۱ شهریور ۱۴۰۵
پایان عصر ظرفیتمحوری؛ ضرورت گذار از صنعت سیاسی به سیاست صنعتی در پتروشیمی
پتروشیمی ایران باید از توسعه کمی و پروژهمحور به سمت خلق ارزش افزوده و معماری صنعتی حرکت کند.
۲۰ شهریور ۱۴۰۵درسهای ایتالیا برای صنعت خودروی ایران: چگونه از زنجیره تأمین محافظت کنیم؟
اروپا برای حفظ زنجیره تأمین در برابر چین تعرفه میخواهد؛ ایران باید مونتاژ را با عمق ساخت داخل جایگزین کند.
۱۹ شهریور ۱۴۰۵
چرا غرب در برابر مدل صادراتمحور چین متحد شده است؟
ناترازی تجاری و رقابت فناورانه چین، کشورهای غربی را به سمت همگرایی علیه مدل صادراتمحور پکن سوق داده است.
۱۹ شهریور ۱۴۰۵پایان عصر تجارت آزاد؛ چرا دولتها دوباره به حمایت از تولید داخلی روی آوردهاند؟
دولتها با اولویتدهی به امنیت اقتصادی، تجارت آزاد را به نفع سیاستهای صنعتی و حمایت از تولید داخلی کنار میگذارند.
۱۸ شهریور ۱۴۰۵
جنگ خاموش؛ رقابت چین و آمریکا برای تسلط بر عناصر نادر خاکی
رقابت چین و آمریکا بر سر عناصر نادر خاکی، نبردی استراتژیک برای کنترل زنجیره تامین صنایع آینده است.
۱۷ شهریور ۱۴۰۵درسهای حمایتگرایی آمریکا از خودروهای چینی برای صنعت خودروی ایران
آمریکا برای حفظ امنیت و صنعت خود، واردات خودروهای متصل چینی را محدود میکند؛ درسی برای سیاستگذاری خودرو در ایران.
۱۶ شهریور ۱۴۰۵