سلطه مالی
همچنین: سلطه سیاست مالی بر سیاست پولی
سلطه مالی زمانی اتفاق میافتد که دخل و خرج دولت با هم نمیخواند و دولت برای جبران این کسری، به جای اصلاحات ساختاری، از بانک مرکزی به عنوان قلک استفاده میکند. در این شرایط، بانک مرکزی دیگر نمیتواند روی هدف اصلی خود یعنی حفظ ارزش پول ملی تمرکز کند، بلکه ناچار است با چاپ پول یا فشار به بانکها، ناترازیهای بودجهای دولت را پوشش دهد. این یعنی سیاست مالی بر سیاست پولی سوار شده است. در اقتصاد ایران، این پدیده را زمانی میبینیم که دولت برای پرداخت یارانهها یا بودجههای عمرانی، نقدینگی را افزایش میدهد. وقتی پول بدون پشتوانه وارد بازار میشود، ارزش ریال در برابر دلار و کالاها سقوط میکند. در واقع، سلطه مالی مالیاتی پنهان است که از جیب مردم و از طریق تورم برداشت میشود تا هزینههای دولت تامین گردد؛ موضوعی که مستقیماً قدرت خرید خانوادههای ایرانی را نشانه میگیرد.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها با تشدید ناترازی بودجه و پنهان شدن کسریهای دولت در ترازنامه بانکها، بحث «سلطه مالی» دوباره داغ شده است. کارشناسان معتقدند تا زمانی که بیانضباطی مالی دولت، بانک مرکزی را به قلک جبران هزینهها تبدیل کند، هرگونه تلاش برای کنترل تورم یا اصلاح نظام بانکی، مثل تجربههای ناموفق گذشته، در برابر فشار مخارج دولتی شکست خواهد خورد.
آخرین اخبار با این مفهوم

چگونه کسری بودجه دولت در ترازنامه بانکها پنهان میشود؟
کسری بودجه دولت با انتقال به ترازنامه بانکها، ناترازی بانکی و در نهایت تورم را تشدید میکند.
۴ مهر ۱۴۰۵
فرمول تورم ایران؛ چرا اصلاحات ساختاری بدون هماهنگی مالی و پولی شکست میخورد؟
تورم ایران پدیدهای ساختاری و چندعلتی است که تنها با هماهنگی سیاستهای مالی، پولی و ارزی قابل مهار است.
۱ مهر ۱۴۰۵
چرا بانکداری اسلامی مانع کنترل تورم نیست؟ تحلیل ولیالله سیف
تورم ایران ناشی از محدودیتهای شرعی نیست، بلکه نتیجه سلطه مالی دولت بر سیاستهای پولی است.
۹ شهریور ۱۴۰۵
بانکداری اسلامی مانع سیاست پولی نیست؛ ریشه تورم در بیانضباطی مالی است
بانکداری اسلامی مانع سیاست پولی نیست؛ تورم پایدار ایران محصول سلطه مالی دولت و کسری بودجه است.
۸ شهریور ۱۴۰۵
نبرد خزانهداری و فدرالرزرو؛ آیا استقلال سیاست پولی آمریکا در خطر است؟
اختلاف خزانهداری و فدرالرزرو بر سر خرید اوراق، استقلال سیاست پولی آمریکا و مسیر مهار تورم را تهدید میکند.
۴ شهریور ۱۴۰۵
درسهای ابرتورم یوگسلاوی برای ایران: چرا تثبیت ارزی بدون اصلاحات ساختاری شکست میخورد؟
تثبیت ارزی بدون اصلاحات ساختاری بودجه و شبکه بانکی، تنها یک مسکن موقت است که به جهشهای ارزی بزرگتر منجر میشود.
۲۴ مرداد ۱۴۰۵
واکنش مثبت بورس به اخبار سیاسی؛ از چرخش نقدینگی تا چالشهای کلان اقتصادی
بورس در واکنش به اخبار سیاسی سبز شد؛ تحلیلها بر چرخش نقدینگی و چالشهای کلان اقتصادی متمرکز است.
۴ مرداد ۱۴۰۵
چرا فوتبال ایران درجا میزند؟ کالبدشکافی اقتصادی ناکامی تیم ملی
ناکامی فوتبال ایران ریشه در ساختار دولتی، نبود رقابت و استهلاک سرمایه انسانی دارد که با تغییر مربی اصلاح نمیشود.
۱۰ تیر ۱۴۰۵
چرا افزایش نرخ سود بدون اصلاحات بانکی، تورم ایران را مهار نمیکند؟
افزایش نرخ سود بدون اصلاح نظام بانکی و انضباط مالی دولت، تورم را مهار نمیکند و تنها هزینههای مالی را بالا میبرد.
۹ تیر ۱۴۰۵
پارادوکس استقلال؛ چرا بانکهای مرکزی مستقل داراییهای پرریسکتری نگه میدارند؟
استقلال بانک مرکزی باعث میشود این نهاد برای حفظ ثبات اقتصادی، آگاهانه ریسکهای مالی بزرگتری را در ترازنامه خود بپذیرد.
۷ تیر ۱۴۰۵