سیاست پولی
همچنین: سیاستگذاری پولی، سیتست پولی
سیاست پولی در واقع فرمانِ کنترلِ شیرِ پول در دست بانک مرکزی است. وقتی در جامعه پولِ نقد بیش از حد زیاد شود، قیمتها بالا میروند و وقتی پول کمیاب شود، کسبوکارها با رکود مواجه میشوند. بانک مرکزی ایران با ابزارهایی مثل تغییر نرخ سود بانکی یا تعیین سقف برای وامدهی بانکها، سعی میکند مقدار نقدینگی را طوری تنظیم کند که تعادلی میان رشد اقتصادی و کنترل گرانی ایجاد شود. در حقیقت، این سیاست تعیین میکند که چقدر پول در رگهای اقتصاد جریان داشته باشد.
در زندگی روزمره، ما اثر این سیاست را در سود سپردهها و قیمت کالاها حس میکنیم. مثلاً وقتی بانک مرکزی برای مقابله با تورم، نرخ سود را بالا میبرد، هدفش این است که نقدینگی را از بازارِ دلار و طلا به سمت بانکها بکشد تا از جهش قیمتها جلوگیری کند. در مقابل، اگر چاپ پول برای جبران هزینهها زیاد شود، ارزش ریال در جیب شما کم شده و قدرت خریدتان کاهش مییابد؛ این یعنی یک سیاست پولی که مستقیماً روی سفره مردم و ارزش داراییهایشان اثر گذاشته است.
چرا الان مهم است
تازهبا اعطای نوبل اقتصاد به نظریهپردازان ثبات پولی، بحث بر سر اصلاح فرمانِ بانک مرکزی در ایران داغ شده است. در حالی که وعدههای دولتی بر مهار تورم و ریزش قیمت دلار تمرکز دارد، ناترازیهای انرژی و فشار بودجهای، کارآمدی سیاستهای پولی را در برابر نوسانات ارزی و رکود صنعتی به چالشی جدی برای حفظ ارزش داراییهای مردم تبدیل کرده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

درسهای نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ برای اصلاح سیاستگذاری در ایران
نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ بر اهمیت «اعتبار سیاستگذار» و «مدیریت انتظارات» در اثربخشی سیاستهای پولی و مالی تأکید دارد.
۲۰ مهر ۱۴۰۵
بنزین؛ مثلث بحرانی هزینه، یارانه و مصرف افسارگسیخته
بنزین ایران در چنبره هزینههای تامین، یارانههای غیرشفاف و رشد مصرف گرفتار شده است.
۲۰ مهر ۱۴۰۵
نوبل اقتصاد برای مهار نوسان؛ از رکود صنعت ایران تا تنش در تنگه هرمز
نوبل اقتصاد برای مهار نوسان، رکود ادامهدار صنعت ایران و تنشهای ژئوپلیتیک در تنگه هرمز.
۲۰ مهر ۱۴۰۵
وعده همتی برای تداوم کاهش نرخ دلار و مهار تورم
همتی از تامین ۲۵ میلیارد دلار ارز برای تولید و کاهش تورم و نقدینگی خبر داد.
۲۰ مهر ۱۴۰۵
رابرت هال و مایکل وودفورد برندگان نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ شدند
رابرت هال و مایکل وودفورد برای بازسازی مدلهای اقتصاد کلان بر پایه رفتارهای خرد، نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ را بردند.
۲۰ مهر ۱۴۰۵
ردپای پوتین در بازار ارز؛ آیا دیپلماسی ترمز دلار را میکشد؟
اخبار میانجیگری پوتین در کنار مدیریت عرضه، باعث کاهش محدود نرخ دلار و طلا در بازار شد.
۱۹ مهر ۱۴۰۵
سایه سنگین جنگ و تورم بر سر جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا
سیاستهای اقتصادی و نظامی ترامپ، جمهوریخواهان را در آستانه انتخابات میاندورهای با بحران محبوبیت و شکست احتمالی مواجه کرده است.
۱۹ مهر ۱۴۰۵
چرا اقتصاد جهان در برابر بحرانهای بزرگ همچنان تابآور است؟
اقتصاد جهانی با تکیه بر انعطاف بخش خصوصی و رونق هوش مصنوعی، در برابر شوکهای ژئوپلیتیک تابآور مانده است.
۱۹ مهر ۱۴۰۵
چشمانداز تورم ۱۴۰۵ و نوسانات بازار مسکن؛ تحلیل هفتگی بازارهای جهانی و ایران
تحلیل تورم ۱۴۰۵، نوسانات مسکن و چشمانداز بازارهای جهانی در هفته پیشرو.
۱۹ مهر ۱۴۰۵
پاسخ همتی به ادعای فروپاشی: آمارها از کاهش رشد نقدینگی خبر میدهند
همتی با ارائه آمار کاهش رشد نقدینگی، ادعای فروپاشی اقتصاد ایران توسط مقامات آمریکایی را رد کرد.
۱۹ مهر ۱۴۰۵
پیشبینی بازار طلا و ارز؛ آیا دلار به روند نزولی ادامه میدهد؟
بازار ارز و طلا در انتظار اخبار سیاسی و تداوم عرضه بانک مرکزی، معاملات یکشنبه را با احتیاط آغاز میکند.
۱۹ مهر ۱۴۰۵
نبض ناآرام بازارهای جهانی: تقابل تورم، ژئوپلیتیک و سیاستهای پولی
بازارهای جهانی درگیر نوسانات ژئوپلیتیک، دادههای تورمی و تغییر انتظارات از سیاستهای پولی بانکهای مرکزی هستند.
۱۸ مهر ۱۴۰۵
چرا کنترل دستوری قیمتها در برابر تورم جهانی شکست میخورد؟
تورم جهانی با سرکوب قیمتها مهار نمیشود؛ حمایت هدفمند از نیازمندان جایگزین بهتری برای یارانههای عمومی است.
۱۸ مهر ۱۴۰۵
چالشهای اجرایی بسته حمایتی دولت برای بنگاههای آسیبدیده از جنگ
بسته حمایتی دولت برای بنگاههای آسیبدیده از جنگ با چالشهای تامین مالی و فیلترهای بانکی روبروست.
۱۸ مهر ۱۴۰۵
چرا ارزپاشی بانک مرکزی ترمز دلار را نمیکشد؟
ارزپاشی بانک مرکزی به دلیل تداوم انتظارات تورمی و تحریمها، تنها مسکنی موقت برای قیمت دلار است.
۱۸ مهر ۱۴۰۵
موتور رشد اقتصادی کجاست؟ چرا دولت نباید جای بنگاهها بازی کند؟
رشد اقتصادی محصول فعالیت بنگاههاست؛ دولت باید داور باشد، نه بازیکن.
۱۸ مهر ۱۴۰۵
چرا تورم در ایران ماندگار است؟ تحلیل سکون تورمی و راهکارهای مهار آن
تورم در ایران به دلیل سازوکارهای ساختاری و انتظارات تورمی، ماندگار شده و نیازمند اصلاحات هماهنگ پولی و مالی است.
۱۷ مهر ۱۴۰۵
ابزار مغفول در سیاستگذاری پولی: چرا بانکهای مرکزی باید اوراق مصون از تورم بخرند؟
بانکهای مرکزی با جایگزینی اوراق اسمی با اوراق مصون از تورم، ابزاری خودکار برای کنترل تورم ایجاد میکنند.
۱۷ مهر ۱۴۰۵
وعده وزیر اقتصاد برای اخبار خوش معیشتی؛ کالابرگ در انتظار تصمیم نهایی
وزیر اقتصاد از برنامههای آتی دولت برای کنترل تورم و بهبود معیشت مردم خبر داد.
۱۶ مهر ۱۴۰۵
چالش فدرال رزرو در مدیریت انتظارات بازار؛ سیگنالها یا دادهها؟
تضاد میان سیگنالهای کلامی مقامات فدرال رزرو و دادههای اقتصادی، بازارها را در پیشبینی نرخ بهره دچار سردرگمی کرده است.
۱۵ مهر ۱۴۰۵