پایه پولی

پایه پولی در واقع همان «پولِ خام» یا خروجیِ مستقیمِ چاپخانه بانک مرکزی است. وقتی دولت برای جبران کسری بودجه خود از بانک مرکزی قرض می‌گیرد یا بانک مرکزی دلار‌های نفتی را از دولت می‌خرد و در ازای آن ریال به بازار تزریق می‌کند، پایه پولی رشد می‌کند. این پول چون پایه و اساسِ خلق پول‌های بعدی توسط بانک‌ها در قالب وام است، به آن پول پرقدرت می‌گویند. در اقتصاد ایران، رشد پایه پولی پیوند مستقیمی با سفره مردم دارد. برای مثال، وقتی بانک مرکزی برای جبران ناترازی بانک‌ها یا تامین مالی طرح‌های دولتی مثل مسکن مهر پول خلق می‌کند، این نقدینگیِ جدید با فاصله‌ای کوتاه به بازارهای مختلف می‌ریزد و باعث گران شدن کالاها و خدمات می‌شود. در حقیقت، هر چقدر این عدد بدون رشد تولید بزرگ‌تر شود، قدرت خریدِ پولی که در حساب بانکی یا جیب شماست، کمتر خواهد شد.