اهلیتسنجی
اهلیتسنجی در واقع همان «شناخت مشتری» است اما با نگاهی عمیقتر. وقتی شما برای دریافت وام به بانک مراجعه میکنید، بانک فقط به سند ملکی یا چک صیادی نگاه نمیکند؛ بلکه بررسی میکند که آیا شما در حرفه خود متخصص هستید و آیا سابقه خوشحسابی دارید یا خیر. در اقتصاد ایران که منابع بانکی محدود است، این کار انجام میشود تا از ورود رانتخواران یا کسانی که تخصصی در تولید ندارند اما به دنبال وامهای ارزانقیمت هستند، جلوگیری شود.
اهمیت این موضوع برای مردم عادی در حفظ ارزش سپردههایشان و دسترسی عادلانه به وام است. اگر بانک بدون اهلیتسنجی به یک شرکت صوری وام کلانی بدهد و آن پول صرف خرید دلار یا زمین شود، نه تنها تورم ایجاد میشود، بلکه شانس شما برای گرفتن یک وام خرد ازدواج یا مسکن کمتر میشود. در واقع، اهلیتسنجی درست یعنی پولِ سیستم بانکی به جای جیب دلالها، به دست تولیدکننده واقعی برسد تا چرخ اقتصاد بچرخد و قدرت خرید شما حفظ شود.
چرا الان مهم است
تازهگمشدن میلیاردها یورو ارز صادراتی و سوءاستفاده از کارتهای بازرگانی اجارهای، دوباره بحث «اهلیتسنجی» را داغ کرده است. این یعنی سیستم بانکی و تجاری ما در تشخیص اینکه چه کسی واقعاً توان و تعهد بازگرداندن دلارها را دارد، لنگ میزند. وقتی تخصص و اعتبار مالیِ فرد دقیق چک نشود، نتیجهاش میشود تعهدات سوختشدهای که مستقیماً روی تورم و سفره مردم اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم

شناسایی ۹۴ میلیارد یورو تعهد ارزی ایفا نشده؛ از کارتهای بازرگانی اجارهای تا فرار تراستیها
سازمان بازرسی با شناسایی ۹۴ میلیارد یورو تعهد ارزی، از بازگشت ۲۰ میلیارد یورو و تشکیل پرونده برای معاونین وزارت صمت خبر داد.
۵ مرداد ۱۴۰۵