تعهد ارزی
تعهد ارزی یا همان «پیمانسپاری»، قراردادی است که دولت از صادرکنندگان میگیرد تا مطمئن شود دلارهای حاصل از صادراتِ کالاهایی مثل پتروشیمی، فولاد یا حتی پسته، دوباره به چرخه اقتصاد ایران برمیگردد. در واقع دولت میگوید چون شما از منابع و زیرساختهای این کشور برای تولید استفاده کردهاید، حق ندارید درآمد ارزی خود را در بانکهای خارجی نگه دارید و باید آن را برای تأمین نیازهای وارداتی کشور، در اختیار بانک مرکزی بگذارید. این موضوع مستقیماً روی قیمت موبایل، ماشین و کالاهای اساسی در مغازهها اثر میگذارد. وقتی صادرکنندگان به تعهد خود عمل میکنند، عرضه دلار در سامانه نیما زیاد میشود و واردکنندگان میتوانند با قیمت ارزانتر ارز بخرند تا کالا وارد کنند. اما اگر صادرکننده به دلیل اختلاف قیمت دلار دولتی و آزاد، ارز را برنگرداند، بازار با کمبود دلار مواجه شده و موج گرانی جدیدی در بازار آزاد راه میافتد که فشار آن مستقیماً به جیب مصرفکننده نهایی میرسد.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها فاصله میان نرخ دلارِ حواله و اسکناس، بحثِ داغِ محافل اقتصادی شده است. از آنجا که صادرکنندگان موظفاند ارز حاصل از فروش کالا را طبق قوانین «تعهد ارزی» به چرخه اقتصاد بازگردانند، شفافسازی اخیر بانک مرکزی درباره این تفاوتِ قیمتی، تلاشی است برای اطمینان دادن به بازار که این شکاف به معنای توزیع رانت نیست و قرار نیست بارِ دیگر فشارِ ناشی از چندنرخی بودن ارز به معیشت مردم منتقل شود.
آخرین اخبار با این مفهوم

پاسخ قاطع بانک مرکزی به شایعات: تفاوت نرخ اسکناس و حواله به معنای بازگشت ارز رانتی نیست
بانک مرکزی ضمن دفاع از حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، تفاوت نرخ اسکناس و حواله را ناشی از محدودیتهای تحریمی دانست، نه بازگشت به رانت.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵