سکونتگاه غیررسمی
همچنین: سکونتگاه‌های غیررسمی
سکونتگاه غیررسمی که در زبان عامیانه اغلب با نام «حاشیه‌نشینی» شناخته می‌شود، به محله‌هایی می‌گویند که خارج از چارچوب برنامه‌ریزی شهرداری و بدون پروانه ساخت بنا شده‌اند. در این مناطق، خانه‌ها معمولاً روی زمین‌های قولنامه‌ای یا مشاعی ساخته می‌شوند و به همین دلیل در نقشه‌های رسمی شهر هویت قانونی ندارند. این خانه‌ها اگرچه سرپناهی برای گروه‌های کم‌درآمد هستند، اما از نظر ایمنی و دسترسی به خدمات پایه در وضعیت بحرانی قرار دارند.
برای یک خریدار، معامله در این مناطق به معنای پذیرش ریسک بالای سرمایه است؛ چرا که به دلیل نداشتن سند تک‌برگ، ملک به‌سختی نقد می‌شود و همیشه سایه تخریب یا جریمه‌های سنگین کمیسیون ماده ۱۰۰ بر سر آن است. گسترش این مناطق در اطراف کلان‌شهرهایی مثل تهران و مشهد، نتیجه مستقیم جهش قیمت مسکن رسمی است؛ وقتی مردم توان خرید یا اجاره در مرکز شهر را ندارند، به این نواحی پناه می‌برند که باعث رشد نامتوازن شهر و فشار به شبکه فرسوده برق و آب می‌شود.
چرا الان مهم است
تازهبا گسترش فقر شهری و ناتوانی در تأمین مسکن ارزان، محلات کم‌برخوردار در حال بلعیدن بخش بزرگی از پایتخت هستند. شکست سیاست‌های انبوه‌سازی صِرف و تخریب‌های بی‌نتیجه، نگاه‌ها را به سمت ضرورت بازنگری در هویت معماری و تغییر رویکرد وزارت راه برده است تا شاید راه‌حلی فراتر از ساختمان‌سازی برای بحران سکونتگاه‌های غیررسمی پیدا شود.
آخرین اخبار با این مفهوم
گسترش فقر شهری در تهران؛ ۵۲ درصد محلات پایتخت کم‌برخوردارند
بیش از نیمی از محلات تهران با فقر شهری دست‌به‌گریبان‌اند که ناشی از سیاست‌های توسعه نابرابر و اقتصاد غیرمولد است.
۱۴ مهر ۱۴۰۵
۱۶ فرمان جهانی برای خروج از بحران مسکن: فراتر از انبوه‌سازی
بحران مسکن با انبوه‌سازی صرف حل نمی‌شود؛ دولت باید از «سازنده» به «تنظیم‌گرِ حق‌محور» تغییر نقش دهد.
۱۳ مهر ۱۴۰۵
چرا مسکن حمایتی در ایران بی‌هویت شده است؟ نقد حذف معماران از سیاست‌گذاری
حذف معماران از پروژه‌های مسکن حمایتی در ایران، خانه‌ها را به سکونتگاه‌های بی‌هویت و بی‌کیفیت تبدیل کرده است.
۱۳ مهر ۱۴۰۵
تغییر ساختار وزارت راه؛ از شهرسازی به ساختمان‌سازی؟
انتقال وظایف بازآفرینی شهری به سازمان زمین و مسکن، نگرانی‌ها از تضعیف شهرسازی و رویکردهای اجتماعی را افزایش داده است.
۱۲ مهر ۱۴۰۵
معمای مسکن؛ چرا ساخت‌وساز بیشتر به معنای خانه ارزان‌تر نیست؟
حل بحران مسکن نیازمند توزیع متوازن فرصت‌های اقتصادی در سراسر سرزمین است، نه فقط ساخت‌وساز فیزیکی در کلان‌شهرها.
۵ مهر ۱۴۰۵
چرا تخریب سکونتگاه‌های غیررسمی شکست می‌خورد؟ راهکار جایگزین چیست؟
سکونتگاه‌های غیررسمی راهکار بقای فقراست؛ سیاست‌گذاری باید از تخریب به سمت رسمیت‌بخشی و ادغام اجتماعی تغییر کند.
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
آیا برج‌سازی در بافت‌های فرسوده به جابه‌جایی اجباری ساکنان منجر می‌شود؟
برج‌سازی در بافت‌های فرسوده بدون توجه به توان مالی ساکنان، می‌تواند به جای حل بدمسکنی، باعث کوچ اجباری شود.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
چرا سیاست‌های جابه‌جایی حاشیه‌نشینان در ایران شکست خورد؟
سیاست‌های تخریب و جابه‌جایی حاشیه‌نشینان به دلیل نادیده گرفتن فقر و شبکه‌های اجتماعی ساکنان، همواره شکست خورده است.
۲۱ شهریور ۱۴۰۵
چرا طرح‌های بازآفرینی شهری در ایران به ضد خود تبدیل می‌شوند؟
سیاست‌های بازآفرینی شهری با مداخله دولتی و برج‌سازی، به جای بهبود وضعیت، منجر به جابه‌جایی پنهان ساکنان اصلی می‌شود.
۱۴ شهریور ۱۴۰۵
چرا بازآفرینی شهری در ایران شکست خورد؟ راهکار جایگزین چیست؟
بازآفرینی شهری در ایران به دلیل مداخله دولتی و نادیده گرفتن فقر ساکنان، به جای بهبود، منجر به جابه‌جایی اجباری می‌شود.
۱۳ شهریور ۱۴۰۵
بحران حکمرانی شهری؛ چرا شورای عالی شهرسازی نیازمند بازآفرینی است؟
شورای عالی شهرسازی ایران به دلیل تمرکز بر امور اجرایی و غفلت از سیاست‌گذاری کلان، نیازمند بازآفرینی ساختاری است.
۳۱ مرداد ۱۴۰۵
چرا سیاست‌های مسکن در ایران شکست می‌خورند؟ ۶ پرتگاه تصمیم‌گیری
سیاست‌های مسکن در ایران به دلیل پیچیدگی‌های ذاتی، انگاره‌های نادرست و بی‌ثباتی مدیریتی همواره با شکست مواجه شده‌اند.
۳۰ مرداد ۱۴۰۵
«زیست‌فروکاه»؛ وقتی شهر به جای رفاه، فقر و نابرابری تولید می‌کند
فقر شهری در ایران با بلعیدن ۴۳٪ درآمد خانوار توسط مسکن، از حاشیه به متن زندگی رسوخ کرده است.
۲۱ تیر ۱۴۰۵