نصف تهران «کم‌برخوردار» است

گسترش فقر شهری در تهران؛ ۵۲ درصد محلات پایتخت کم‌برخوردارند

مسکن، ساختمان و زیرساختکار و اشتغال۱۴ مهر ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

بیش از نیمی از محلات تهران با فقر شهری دست‌به‌گریبان‌اند که ناشی از سیاست‌های توسعه نابرابر و اقتصاد غیرمولد است.

نکات کلیدی خبر

۱
بیش از نیمی از محلات تهران در دسته‌بندی کم‌برخوردار قرار دارند که نشان‌دهنده گسترش فقر شهری است.
۲
فقر شهری دیگر محدود به جنوب شهر نیست و مناطق میانی و شمالی را نیز درگیر کرده است.
۳
کارشناسان، سرعت پایین اقدامات درمانی نسبت به تولید فقر و نبود اقتصاد شهری مولد را عامل اصلی می‌دانند.
۴
نوسازی پلاک‌محور به جای محله‌محور باعث ایجاد پدیده «نو، فرسوده» و حذف اقشار ضعیف شده است.

چرا این خبر مهم است؟

این وضعیت نشان‌دهنده کاهش کیفیت زندگی و دسترسی نابرابر به خدمات شهری برای بخش بزرگی از شهروندان است که می‌تواند تبعات اجتماعی گسترده‌ای داشته باشد.

نکات پنهان خبر

تمرکز بر نوسازی تک‌واحدی (پلاک‌محور) به جای بازآفرینی محله‌محور، نه تنها فقر را درمان نکرده، بلکه با افزایش تراکم بدون ارتقای سرانه‌های خدماتی، پدیده «نو، فرسوده» را ایجاد کرده است.

منتظر چه باید بود؟

پیگیری سیاست‌های بازآفرینی محله‌محور و هماهنگی بین‌دستگاهی برای توانمندسازی اقتصادی ساکنان این مناطق.

پژواک تاریخی

گزارش‌های پیشین مرکز پژوهش‌های مجلس درباره گسترش حاشیه‌نشینی و بافت‌های فرسوده در دهه ۹۰.

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

ساکنان مناطق کم‌برخوردار
کاهش کیفیت زندگی و دسترسی نابرابر به خدمات شهری
شهرداری تهران
چالش در مدیریت و تأمین سرانه‌های خدماتی در محلات ناکارآمد

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

۵۲ درصد محلات تهران کم‌برخوردارند که شامل محرومیت‌های کالبدی، اقتصادی و اجتماعی است.

۲

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد ۱۸۴ محله از ۳۵۳ محله تهران کم‌برخوردار هستند.

۳

عوامل متعددی مانند شکاف درآمدی و الگوی توسعه نابرابر در بروز این وضعیت نقش دارند.

۴

سرعت تولید فقر از اقدامات درمانی پیشی گرفته و کیفیت زندگی در محلات افت کرده است.

۵

اختلافات دولت و شهرداری و عدم تخصیص اعتبار، مانع بهسازی محلات کم‌برخوردار شده است.

۶

از نیمه دوم دهه ۹۰، انحراف از برنامه‌های توانمندسازی و تحریم‌ها فقر شهری را تشدید کرد.

۷

سیاست‌های فقرزدایی در ایران نقطه‌ای بوده و به فقر به عنوان یک مسئله شهری نگاه نشده است.

۸

مدیران شهری درک درستی از فقر شهری ندارند و اغلب به جای توانمندسازی، اقشار را به حاشیه رانده‌اند.

۹

الگوی توسعه نابرابر باعث انباشت سرمایه غیرمولد شده و به اشتغال‌زایی منجر نشده است.

۱۰

اقتصاد شهری تهران وابسته به ساخت‌وساز است و توانمندسازی در آن جایگاهی ندارد.

۱۱

نوسازی پلاک‌محور باعث حذف مستاجران و ایجاد پدیده «نو، فرسوده» در محلات شده است.

۱۲

نابرابری در توزیع زمین و خدمات، منجر به بازتولید فقر در تله‌های فضایی شده است.

آمار کلیدی

۵۲ درصد
سهم محلات کم‌برخوردار از کل محلات تهران
۱۸۴ از ۳۵۳
تعداد محلات کم‌برخوردار از کل محلات تهران

نهادهای کلیدی خبر

مرکز پژوهش‌های مجلس
مرکز رصد پایش کلان‌شهر تهران
محمدسعید ایزدی
حسین ایمانی‌جاجرمی
محمدکریم آسایش
دستیار هوشمند