تبدیل «بازآفرینی شهری» به ضد خود/ اما و اگرهای بهبود سکونتگاه‌های بدمسکن‌ها چیست؟

چرا طرح‌های بازآفرینی شهری در ایران به ضد خود تبدیل می‌شوند؟

مسکن، ساختمان و زیرساختسیاستگذاری و اقتصاد کلان۱۴ شهریور ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

سیاست‌های بازآفرینی شهری با مداخله دولتی و برج‌سازی، به جای بهبود وضعیت، منجر به جابه‌جایی پنهان ساکنان اصلی می‌شود.

چرا ساخت برج‌های نوساز در محله‌های فقیرنشین، در نهایت به نفع ساکنان اصلی تمام نمی‌شود؟

پاسخ را از دستیار بپرس

نکات کلیدی خبر

۱
ایده بازآفرینی شهری در ایران پس از یک دهه به دلیل مداخله سنگین دولت و مدل‌های مشابه مسکن مهر، به ناکامی منجر شده است.
۲
پروژه‌های نوسازی بافت فرسوده به دلیل حاشیه سود پایین و بی‌رغبتی بخش خصوصی، سرعت بسیار کمی دارند.
۳
پروژه محله سیروس به عنوان نماد شکست بازآفرینی، پس از ۱۰ سال همچنان معلق مانده و وضعیت اجتماعی آن وخیم‌تر شده است.
۴
برج‌سازی در سکونتگاه‌های غیررسمی منجر به اعیان‌سازی و جابه‌جایی پنهان ساکنان اصلی به دلیل ناتوانی در پرداخت هزینه‌های نگهداری می‌شود.
۵
کارشناسان مدل «مسکن تدریجی» (تجربه وین) را به عنوان جایگزینی برای بهبود سکونتگاه‌ها با مشارکت ساکنان پیشنهاد می‌دهند.

چرا این خبر مهم است؟

این تحلیل نشان می‌دهد چرا پروژه‌های نوسازی شهری اغلب به جای کمک به فقرا، باعث رانده شدن آن‌ها از محله‌هایشان می‌شود.

نکات پنهان خبر

مشکل اصلی بازآفرینی در ایران، نادیده گرفتن «اقتصاد معیشت» ساکنان و تمرکز صرف بر «کالبد ساختمان» است که منجر به جابه‌جایی پنهان فقرا می‌شود.

منتظر چه باید بود؟

باید پیگیری کرد که آیا سیاست‌گذاران از مدل‌های جایگزین مانند «مسکن تدریجی» برای پروژه‌های آتی استفاده می‌کنند یا خیر.

پژواک تاریخی

تجربه شکست‌خورده نوسازی محله سیروس و پروژه‌های مشابه مسکن مهر که به دلیل مداخله دولتی و نادیده گرفتن شرایط اقتصادی ساکنان، به اهداف خود نرسیدند.

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

ساکنان سکونتگاه‌های غیررسمی
خطر جابه‌جایی پنهان و از دست دادن محل سکونت به دلیل هزینه‌های بالای نگهداری برج‌های نوساز
سیاست‌گذاران شهری
نیاز به بازنگری در مدل‌های مداخله دولتی و تغییر رویکرد از برج‌سازی به مسکن تدریجی

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

ایده بازآفرینی شهری پس از یک دهه همچنان با چالش‌های جدی در اجرا مواجه است.

۲

مداخله سنگین دولت و مدل‌های مشابه مسکن مهر، مانع موفقیت بازآفرینی شده است.

۳

عدم مشارکت ساکنان و پاره شدن پیوندهای اجتماعی، از پیامدهای نوسازی‌های دولتی است.

۴

حاشیه سود پایین و بی‌رغبتی سازندگان، سرعت نوسازی در بافت‌های فرسوده را کاهش داده است.

۵

ایده بازآفرینی شهری با هدف بهسازی محله‌ها مطرح شد اما با مدل‌های دولتی نامطلوب آغاز شد.

۶

پروژه محله سیروس به عنوان نماد شکست بازآفرینی، پس از ۱۰ سال همچنان معلق است.

۷

شکل حاد بدمسکنی در سکونتگاه‌های غیررسمی با جمعیت حدود ۱۰ میلیون نفر بروز کرده است.

۸

ساکنان سکونتگاه‌های غیررسمی به عنوان شهروندان نامرئی، فاقد خدمات شهری رسمی هستند.

۹

برج‌سازی برای ساکنان سکونتگاه‌های غیررسمی، خطر اعیان‌سازی و جابه‌جایی پنهان را به همراه دارد.

۱۰

هزینه‌های بالای نگهداری برج‌ها، ساکنان کم‌درآمد را مجبور به مهاجرت مجدد می‌کند.

۱۱

تجربه موفق وین با مدل مسکن تدریجی، الگویی برای بازآفرینی بدون بازآفرینی فقر است.

آمار کلیدی

۱۰ میلیون نفر
جمعیت ساکن در بافت‌های فرسوده و سکونتگاه‌های غیررسمی
یک‌سوم
سهم نوسازی بافت فرسوده از کل تولید مسکن در هر سال

نهادهای کلیدی خبر

فرید قدیری
ابوالفضل مشکینی
محله سیروس
دانشگاه تربیت مدرس
دستیار هوشمند