پول درون‌زا

برخلاف تصور عمومی که فکر می‌کنند بانک مرکزی با چاپ اسکناس مقدار پول را تعیین می‌کند، مفهوم پول درون‌زا می‌گوید این بانک‌ها هستند که با وام دادن، پول می‌سازند. در واقع، وقتی شما از یک بانک در ایران وام می‌گیرید تا خانه‌ای بخرید یا کسب‌وکارتان را راه بیندازید، آن بانک بدون اینکه منتظر اجازه مستقیم بانک مرکزی بماند، با یک ثبت حسابداری ساده، پول جدیدی به چرخه اقتصاد اضافه می‌کند. این یعنی مقدار پول در بازار، واکنشی به نیاز و تقاضای واقعی یا کاذب در اقتصاد است. این موضوع برای زندگی روزمره ما حیاتی است چون نشان می‌دهد چرا تورم در ایران گاهی مهارناپذیر می‌شود. وقتی بانک‌های ناتراز برای پرداخت وام‌های کلان یا رفع بدهی خود از منابع بانک مرکزی برداشت می‌کنند، نقدینگی رشد می‌کند. این افزایش پول بدون اینکه تولید کالا بیشتر شده باشد، باعث می‌شود ارزش ریال در برابر دلار و دارایی‌هایی مثل مسکن افت کند. در واقع، تصمیم بانک‌ها برای وام‌دهی بی‌حساب‌وکتاب، مستقیماً روی قیمت سبد معیشت و قدرت خرید شما اثر می‌گذارد.