ارز تکنرخی
در اقتصاد ایران معمولاً با چندین قیمت برای دلار روبرو هستیم؛ از ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی گرفته تا نرخ نیما و بازار آزاد. ارز تکنرخی یعنی دولت و بانک مرکزی بپذیرند که تمام این نرخها به یک عدد واحد برسند. در این حالت، دیگر فرقی نمیکند شما یک واردکننده بزرگ باشید یا مسافری که برای نیاز شخصی دلار میخرد؛ همه با یک قیمت معامله میکنند و بساط ارز ارزان برای عدهای خاص جمع میشود. اهمیت این موضوع برای زندگی روزمره در پیشبینیپذیر شدن بازار است. وقتی ارز چند نرخ دارد، رانت شکل میگیرد؛ یعنی عدهای دلار ارزان دولتی میگیرند اما کالا را با قیمت دلار آزاد به مردم میفروشند. تکنرخی شدن باعث میشود رقابت سالم ایجاد شود و قیمتها در بازار نه بر اساس سهمیه و رابطه، بلکه بر اساس واقعیت عرضه و تقاضا تعیین شود که در نهایت به نفع ثبات قیمتها و آرامش خریدار است.
چرا الان مهم است
تازهفاصله میان نرخهای مختلف دلار در ایران، از سامانه نیما تا بازار آزاد، همیشه دغدغه اصلی فعالان اقتصادی بوده است. در روزهای اخیر، بحث بر سر تفاوت قیمت اسکناس و حواله داغ شده؛ موضوعی که بانک مرکزی را به واکنش واداشته تا اطمینان دهد این شکاف به معنای بازگشت رانت نیست. درک این تفاوتها برای پیشبینی قیمت کالاها در بازار ضروری است.
آخرین اخبار با این مفهوم

پاسخ قاطع بانک مرکزی به شایعات: تفاوت نرخ اسکناس و حواله به معنای بازگشت ارز رانتی نیست
بانک مرکزی ضمن دفاع از حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، تفاوت نرخ اسکناس و حواله را ناشی از محدودیتهای تحریمی دانست، نه بازگشت به رانت.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵