ناترازی بانکی

ناترازی بانکی به زبان ساده یعنی دخل و خرج بانک با هم نمی‌خواند. در این وضعیت، بانک به مشتریانش بدهکار است اما دارایی‌هایش یا به اندازه کافی نیست، یا به راحتی نقد نمی‌شود. در اقتصاد ایران، بسیاری از بانک‌ها به جای داشتن پول نقد، بخش بزرگی از سرمایه خود را در املاک و مستغلات قفل کرده‌اند یا از دولت طلبکارند. وقتی بانک نتواند این دارایی‌ها را سریعاً به پول نقد تبدیل کند، در پاسخگویی به برداشت‌های روزمره مردم دچار مشکل شده و اصطلاحاً ناتراز می‌شود.

این مشکل مستقیماً روی جیب مردم اثر می‌گذارد. وقتی بانکی ناتراز می‌شود، برای جبران جای خالی پول، از بانک مرکزی قرض می‌گیرد (اضافه برداشت). این کار باعث چاپ پول بدون پشتوانه و در نهایت تورم و گران شدن دلار و کالاها می‌شود. از سوی دیگر، بانک ناتراز توان وام‌دهی به مردم و تولیدکنندگان را از دست می‌دهد، چون تمام توانش را صرف پر کردن چاله‌های مالی خود می‌کند. در واقع، ناترازی بانکی یکی از موتورهای اصلی کاهش قدرت خرید ریال در ایران است.