شوک عرضه
شوک عرضه یعنی وقتی یکباره و بدون پیشبینی، توانِ تولید یا عرضه یک کالا در اقتصاد ضربه میخورد. این اتفاق برخلاف نوسانات عادی بازار، مثل یک سکته در مسیر تولید عمل میکند؛ در این حالت یا مواد اولیه به دست کارخانه نمیرسد، یا هزینه تولید آنقدر بالا میرود که دیگر برای تولیدکننده صرف نمیکند کالا را با قیمت قبلی بفروشد. در واقع، در این وضعیت مشکل از سمت خریدار و تقاضا نیست، بلکه مانعی بزرگ و ناگهانی جلوی فروشنده سبز شده است.
در اقتصاد ایران، ما مدام با شوکهای عرضه دستوپنجه نرم میکنیم. برای مثال، وقتی به دلیل ناترازی انرژی، برق صنایع در تابستان یا گاز کارخانههای سیمان و فولاد در زمستان قطع میشود، یک شوک عرضه رخ میدهد. نتیجه این است که موجودی این کالاها در بازار ناگهان کم شده و قیمتشان پرواز میکند. این گرانی زنجیروار به بخشهای دیگر مثل مسکن منتقل میشود و در نهایت باعث تورمی میشود که کنترل آن از دست مصرفکننده خارج است.
این شوکها مستقیماً روی قدرت خرید شما اثر میگذارند؛ چون باعث میشوند حتی اگر پولِ مازادی در بازار نباشد، قیمتها به دلیل «کمیابی» یا «گرانی تولید» بالا بروند. وقتی هزینه واردات قطعات به دلیل جهش نرخ دلار یا تحریم ناگهان دو برابر میشود، این یک شوک عرضه است که باعث میشود قیمت خودرو یا لوازم خانگی جهش کند و شما مجبور شوید برای همان کیفیت قبلی، هزینه بسیار بیشتری بپردازید.
چرا الان مهم است
تازهبازگشایی تنگه هرمز و نوسانات شدید قیمت نفت، مصداق بارز شوک عرضه در اقتصاد ماست. وقتی مسیر انتقال انرژی باز میشود، افزایش ناگهانی عرضه، رویاهای قیمتی را به واقعیتهای ارزانتر بدل میکند. از سوی دیگر، بیاثری تحریمها بر حجم صادرات ایران نشان میدهد که چطور تغییر در مقدار کالای موجود در بازار جهانی، مستقیماً بر درآمدهای ارزی و سفره ایرانیان اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم
زلزله در نظم جهانی: چگونه جنگ و سیاستهای ترامپ اقتصاد بینالملل را دگرگون کرد؟
جنگ و بازگشت ترامپ، جهان را با شوک عرضه و بازنگری اجباری در ساختارهای اقتصادی و تجاری مواجه کرده است.
۱۹ تیر ۱۴۰۵
چالش تورم ۳ ساله برای ترامپ؛ آیا فدرالرزرو ترمز کمپین انتخاباتی را میکشد؟
تورم بالای آمریکا و احتمال افزایش نرخ بهره، برنامههای اقتصادی ترامپ برای کاهش هزینههای زندگی را در آستانه انتخابات با چالش جدی روبرو کرده است.
۱۰ تیر ۱۴۰۵
اعتراف بیسابقه معاون رئیسجمهور آمریکا به شکست تحریمهای نفتی علیه ایران
معاون رئیسجمهور آمریکا پذیرفت تحریمها مانع صادرات نفت ایران نشدند؛ اکنون اولویت واشنگتن از فشار تحریمی به ثبات قیمت جهانی انرژی تغییر کرده است.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
بحران پنهان در بازار نفت؛ چرا بازگشایی هرمز بلافاصله قیمتها را نمیشکند؟
بازگشایی تنگه هرمز لزوماً به معنای ارزانی فوری نیست؛ جبران کسری یک میلیارد بشکهای نفت یک سال زمان میبرد.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
بحران هرمز ذخایر نفت آمریکا را به پایینترین سطح ۴۰ سال اخیر رساند
تنش با ایران ذخایر استراتژیک نفت آمریکا را به کف تاریخی ۱۹۸۳ رساند؛ بازسازی این امنیت انرژی ماهها زمان میبرد.
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
سقوط آزاد قیمت نفت؛ از رویای ۱۲۰ دلاری تا واقعیت ۶۰ دلاری با بازگشایی هرمز
بازگشایی تنگه هرمز و آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه نفت ذخیره، بازار را از ترس کمبود به وحشتِ مازاد عرضه رسانده است.
۲۹ خرداد ۱۴۰۵