توکلیان: احتمالاً با فشارهای تورمی شدیدتری مواجه خواهیم شد/ چشم انداز آینده نگران کننده است

هشدار اقتصاددانان: تورم ایران وارد فاز ماندگاری و فشارهای شدیدتر شده است

سیاستگذاری و اقتصاد کلان۲۹ تیر ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

اقتصاددانان هشدار می‌دهند تورم ایران به دلیل شوک‌های عرضه و انتظارات تورمی، وارد فاز ماندگاری و فشارهای شدیدتر شده است.

چرا با وجود تلاش‌های سیاست‌گذار برای کنترل نقدینگی، تورم همچنان در سطوح بالا ماندگار شده است؟

پاسخ را از دستیار بپرس

نکات کلیدی خبر

۱
حسین توکلیان با بررسی پویایی‌های تورم از سال ۱۳۹۸، هشدار داد که اقتصاد ایران وارد رژیم تورمی جدیدی شده است.
۲
شوک‌های سمت عرضه ناشی از تحریم و جنگ، عامل اصلی تورم فعلی هستند و ابزارهای پولی سنتی برای مهار آن‌ها کافی نیستند.
۳
افزایش هزینه‌های تولید به انتظارات تورمی دامن زده و باعث شده بنگاه‌ها و خانوارها رفتارهای احتیاطی در پیش بگیرند.
۴
دهک‌های پایین درآمدی و استان‌های مرزی بیشترین آسیب را از این وضعیت تورمی متحمل می‌شوند.

چرا این خبر مهم است؟

این تحلیل نشان می‌دهد که تورم دیگر فقط یک عدد نیست، بلکه به یک بحران ساختاری تبدیل شده که قدرت خرید دهک‌های پایین را به شدت کاهش داده و چشم‌انداز معیشتی را تیره کرده است.

نکات پنهان خبر

تورم در ایران از یک پدیده صرفاً پولی به یک چرخه خودتقویت‌شونده تبدیل شده که در آن افزایش هزینه‌های تولید، انتظارات تورمی را شکل داده و به تقاضای احتیاطی خانوارها منجر می‌شود؛ چرخه‌ای که با ابزارهای مدیریت تقاضا به سختی قابل شکستن است.

منتظر چه باید بود؟

باید روند شاخص قیمت تولیدکننده و واکنش سیاست‌گذار به شوک‌های سمت عرضه در فصل‌های آینده پیگیری شود.

پژواک تاریخی

تغییر رژیم تورمی از سطوح پایین به سطوح بالا و ماندگاری آن، مشابه تجربیات تاریخی اقتصادهای درگیر با شوک‌های عرضه و تحریم.

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

دهک‌های پایین درآمدی
فشار مضاعف به دلیل سهم بالای خوراکی‌ها در سبد مصرفی
بنگاه‌های تولیدی
افزایش هزینه‌های تولید و نااطمینانی در قیمت‌گذاری

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

حسین توکلیان در همایش چشم‌انداز اقتصاد ۱۴۰۵ به تغییر پویایی‌های تورم از سال ۱۳۹۸ اشاره کرد.

۲

کالاها سریع‌تر از گذشته واکنش تورمی نشان می‌دهند و تورم ماهانه ۱۰ درصد به مسئله‌ای جدی تبدیل شده است.

۳

تورم‌های ماهانه بالا به تورم‌های سالانه گسترده تبدیل شده و دامنه اقلام درگیر افزایش یافته است.

۴

در سال ۱۴۰۴ نمودارهای تورمی قرمز شده‌اند و پرسش اصلی ماندگاری این تورم‌هاست.

۵

پراکندگی تورم و افزایش احتمال تورم بالای ۵۰ درصد، پایداری تورم را به شدت افزایش داده است.

۶

در گذشته نیمه‌عمر تورم در سطوح پایین زیاد بود و اقتصاد در آن وضعیت باقی می‌ماند.

۷

در رژیم تورمی بالا، حافظه تورم کوتاه‌تر بود و تورم با سرعت بیشتری کاهش می‌یافت.

۸

چشم‌انداز آینده نگران‌کننده است زیرا احتمال ماندگاری تورم بالا افزایش یافته است.

۹

رابطه سنتی تورم و رشد اقتصادی در وضعیت فعلی دچار تغییر شده است.

۱۰

نقدینگی دیگر تنها عامل مسلط تورم نیست و باید به عوامل دیگر توجه کرد.

۱۱

شوک‌های سمت عرضه ناشی از جنگ و تحریم نقش مهمی در تورم فعلی دارند.

۱۲

ابزارهای سیاست پولی در شرایط شوک عرضه ممکن است کارایی کافی نداشته باشند.

۱۳

ترکیب رشد اقتصادی پایین و تورم بالا، اقتصاد را به سمت فشارهای تورمی شدیدتر می‌برد.

۱۴

تحولات برجام و محدودیت‌های تجاری، رودخانه‌ای از انتقال تورم به قیمت‌ها ایجاد کرده است.

۱۵

تحریم‌ها مستقیماً بر کالاهای وارداتی اثر گذاشته و تورم را تشدید می‌کنند.

۱۶

کاهش درآمدهای نفتی دولت یکی از عوامل اصلی تشدید شرایط تورمی است.

۱۷

انقباض اقتصاد و کاهش پایه مالیاتی منجر به افزایش کسری بودجه و تورم می‌شود.

۱۸

شاخص قیمت تولیدکننده به عنوان یک عامل پیش‌نگر تورم باید مورد توجه قرار گیرد.

۱۹

فشار افزایش قیمت تولیدکننده با فاصله زمانی به تورم مصرف‌کننده منتقل می‌شود.

۲۰

جنگ و نااطمینانی‌ها باعث شده کالاهای وابسته به واردات به شدت گران شوند.

۲۱

واکنش تورم به نرخ ارز نامتقارن است و مهار شوک‌های عرضه دشوار است.

۲۲

حدود ۱۸ درصد تورم ناشی از شوک فشار هزینه است و بقیه به تقاضا مربوط می‌شود.

۲۳

شوک فشار هزینه عاملی است که در لحظه اثر خود را بر تورم نشان می‌دهد.

۲۴

تورم فعلی تحت تأثیر انتظارات تورمی و افزایش هزینه نهایی بنگاه‌ها قرار دارد.

۲۵

کسب‌وکارها با مشاهده افزایش مستمر قیمت نهاده‌ها، بدترین سناریو را در قیمت‌گذاری لحاظ می‌کنند.

۲۶

افزایش هزینه تولید به منشأ شکل‌گیری انتظارات تورمی تبدیل شده است.

۲۷

نطفه تورم در افزایش شدید تورم تولیدکننده شکل می‌گیرد و بنگاه‌ها قیمت‌ها را بالا می‌برند.

۲۸

افزایش قیمت‌ها در سوپرمارکت‌ها، انتظارات مصرف‌کننده را تغییر داده و تقاضای احتیاطی ایجاد می‌کند.

۲۹

فرایند تورمی از هزینه‌های تولید شروع شده و به تقاضای احتیاطی خانوارها منتقل می‌شود.

۳۰

دهک‌های پایین درآمدی بیشترین آسیب را از شرایط تورمی فعلی می‌بینند.

۳۱

سهم بالای خوراکی‌ها در سبد مصرفی دهک‌های پایین، فشار تورمی را بر آن‌ها دوچندان می‌کند.

۳۲

استان‌های مرزی درگیر جنگ و مشکلات، بیشترین نرخ تورم را تجربه می‌کنند.

۳۳

مظلوم‌ترین اقشار جامعه در سخت‌ترین مناطق، بیشترین هزینه شرایط اقتصادی را می‌پردازند.

آمار کلیدی

۱۸ درصد
سهم شوک فشار هزینه در تورم رخ‌داده

نهادهای کلیدی خبر

دستیار هوشمند