رحمانی: تورم‌های بسیار بالا در درجه نخست حاصل ناترازی‌های مالی دولت است/ این روند اصلاح نشود مهار پایدار تورم امکان‌پذیر نیست

چرا شوک‌های هزینه عامل تورم ایران نیست؟/ ریشه اصلی در ناترازی مالی دولت است

سیاستگذاری و اقتصاد کلان۲۹ تیر ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

تورم‌های شدید ایران ناشی از ناترازی‌های مالی دولت است، نه شوک‌های عرضه؛ اصلاح ساختار مالی تنها راه مهار آن است.

نکات کلیدی خبر

۱
رحمانی تأکید می‌کند که تورم در ایران پدیده‌ای پولی است و نباید صرفاً به عوامل مقطعی نسبت داده شود.
۲
او با بررسی تجربه جهانی نشان می‌دهد که شوک‌های عرضه (مانند شوک نفتی) به تنهایی عامل تورم‌های بسیار بالا نیستند.
۳
ناترازی‌های مالی دولت، فراتر از بودجه عمومی و شامل شرکت‌های دولتی، عامل اصلی رشد نقدینگی و تورم است.
۴
اصلاح ساختار مالی دولت و نحوه تأمین کسری بودجه، پیش‌شرط ضروری برای مهار پایدار تورم در ایران است.

چرا این خبر مهم است؟

برای مردم، این تحلیل به معنای آن است که تا زمانی که دولت کسری بودجه و ناترازی‌های مالی خود را اصلاح نکند، تورم همچنان قدرت خرید آن‌ها را کاهش خواهد داد و سیاست‌های مقطعی راهگشا نخواهد بود.‌

نکات پنهان خبر

تورم در ایران نه یک پدیده ناشی از گرانی کالاها، بلکه نتیجه مستقیم مدیریت پولی و مالی دولت است که در شرکت‌های دولتی و تعهدات پنهان بودجه‌ای ریشه دارد.

منتظر چه باید بود؟

باید نسبت انتشار اوراق بدهی به کسری بودجه و عملکرد مالی شرکت‌های دولتی را به عنوان شاخص‌های کلیدی تورم دنبال کرد.

پژواک تاریخی

تجربه دهه ۱۹۷۰ میلادی در کشورهای صنعتی و بحران‌های تورمی ترکیه و مکزیک.

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

دولت
نیاز به اصلاح ساختار مالی و کاهش ناترازی‌ها
عموم مردم
تأثیر تورم بالا بر قدرت خرید

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

رحمانی بر لزوم تحلیل علمی تورم و پرهیز از استقرای سطحی تأکید کرد.

۲

تورم پدیده‌ای پولی است و به مدیریت نظام پولی بازمی‌گردد.

۳

باید میان عوامل بنیادین و مقطعی تورم تفاوت قائل شد.

۴

نرخ تورم در ایران بالاست و نیازمند شناسایی عامل اصلی است.

۵

تورم از دو مسیر افزایش تقاضا یا فشار هزینه ایجاد می‌شود.

۶

نباید بدون آزمون داده‌ها، سهم فشار هزینه در تورم را قضاوت کرد.

۷

تحلیل معتبر باید در برابر آزمون داده‌ها مقاومت کند.

۸

مرور تاریخچه اقتصادی جهان برای تحلیل تورم ضروری است.

۹

شوک‌های نفتی دهه ۷۰ نتوانست تورم آمریکا را به سطوح بسیار بالا برساند.

۱۰

تجربه فرانسه نشان می‌دهد شوک‌های هزینه لزوماً به جهش‌های بزرگ تورمی منجر نمی‌شوند.

۱۱

آلمان با وجود وابستگی شدید به نفت، تورم پایینی را تجربه کرد.

۱۲

حساسیت آلمان به ثبات پولی، نقش سیاست‌گذاری را در مهار تورم برجسته می‌کند.

۱۳

در کشورهای در حال توسعه نیز شوک‌های هزینه عامل تورم‌های بسیار بالا نبوده‌اند.

۱۴

تجربه مراکش نیز مؤید محدود بودن اثر شوک‌های هزینه بر تورم است.

۱۵

جهش‌های تورمی ترکیه ناشی از بحران‌های داخلی بود، نه صرفاً شوک‌های نفتی.

۱۶

تجربه مکزیک نیز نشان می‌دهد عوامل سیاستی عامل اصلی تورم هستند.

۱۷

شواهد تاریخی نشان می‌دهد شوک‌های عرضه به تنهایی عامل تورم‌های نزدیک ۹۰ درصد نیستند.

۱۸

منشأ تورم‌های شدید باید در سیاست‌های پولی و مالی جست‌وجو شود.

۱۹

تورم‌های بسیار بالا نیازمند عوامل بنیادی‌تری نسبت به شوک‌های هزینه هستند.

۲۰

تعهدات مالی دولت فراتر از بودجه عمومی و شامل شرکت‌های زیان‌ده است.

۲۱

هزینه‌های شرکت‌های دولتی و بانک‌ها آثار تورمی سنگینی بر جای می‌گذارد.

۲۲

رشد نقدینگی در دهه‌های گذشته بازتاب خطاهای سیاست‌گذاری دولت است.

۲۳

رفتار تورم در ایران از دهه ۹۰ تغییر کرده و ناشی از نحوه تأمین مالی دولت است.

۲۴

داده‌های بانک مرکزی نقش کسری‌های مالی دولت را در تورم تأیید می‌کند.

۲۵

نسبت اوراق بدهی به کسری مالی، شاخصی برای سنجش تأمین مالی غیرتورمی است.

۲۶

ناترازی‌های مالی دولت عامل اصلی تورم‌های بسیار بالاست.

۲۷

اصلاح ساختار مالی دولت پیش‌شرط اصلی کاهش پایدار تورم است.

آمار کلیدی

۹۰ درصد
اشاره به نرخ‌های تورم بسیار بالا که با شوک‌های هزینه قابل توضیح نیست
۵ درصد
حداکثر نرخ تورم آلمان در دوران اتحاد دو آلمان

نهادهای کلیدی خبر

دستیار هوشمند