انحصار
همچنین: انحصار رسانه‌ای
انحصار یعنی وقتی در یک بازار، فقط یک فروشنده یا تولیدکننده وجود دارد و راه برای ورود دیگران بسته است. در این حالت، قدرت چانه‌زنی از مشتری گرفته می‌شود چون او گزینه دیگری برای خرید ندارد. این قدرت باعث می‌شود انحصارگر بدون ترس از دست دادن مشتری، قیمت‌ها را بالا ببرد یا خدمات ضعیفی ارائه دهد. در اقتصاد ایران، انحصار را می‌توان در بازار خودروهای داخلی یا برخی خدمات دولتی دید. وقتی واردات محدود است و تولیدکننده داخلی رقیب جدی ندارد، خریدار ایرانی مجبور است برای خودرویی با تکنولوژی قدیمی، قیمتی بسیار بالاتر از ارزش واقعی بپردازد. این یعنی انحصار مستقیماً از جیب مردم هزینه می‌کند و انگیزه بهبود کیفیت را از بین می‌برد.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها بحث انحصار با نقد «خصوصی‌سازی‌های رانتی» و چالش‌های پلتفرم‌های دیجیتال با شورای رقابت داغ شده است. وقتی رقابت فدای روابط خاص یا ساختارهای دولتی می‌شود، نتیجه‌اش محدود شدن انتخاب‌های مردم و افت کیفیت است؛ چه در بازار خودرو و خدمات مالی، و چه در رسانه‌ای که انحصاری اداره شود و صدای همگانی نباشد.
آخرین اخبار با این مفهوم
تداوم واردات خودروهای اقتصادی و کارکرده برای شکستن انحصار بازار
وزارت صمت با تداوم واردات خودروهای اقتصادی و کارکرده، به دنبال شکستن انحصار و تنظیم بازار خودرو است.
۱۴ مهر ۱۴۰۵
آدام اسمیت؛ معمار اقتصاد مدرن و نظریه‌پرداز دست نامرئی
آدام اسمیت با معرفی دست نامرئی و تقسیم کار، پایه‌های اقتصاد مدرن و رشد ثروت را بنا نهاد.
۱۴ مهر ۱۴۰۵
مطالبه مجلس برای پایان قیمت‌گذاری دستوری و تسهیل واردات خودرو
نماینده مجلس خواستار پایان قیمت‌گذاری دستوری و تسهیل واردات برای ایجاد رقابت واقعی در بازار خودرو شد.
۱۲ مهر ۱۴۰۵
پایان نبرد هالیوود: پارامونت و وارنر با توافق نظارتی ادغام می‌شوند
ادغام پارامونت و وارنر با پذیرش تعهدات نظارتی و صنفی سنگین، چراغ سبز نهایی را دریافت کرد.
۷ مهر ۱۴۰۵
نقد تاریخی: آیا اجاره زندانیان محصول سرمایه‌داری بود یا تبانی دولت؟
نظام اجاره‌دهی زندانیان در آمریکا نه محصول بازار آزاد، بلکه نتیجه تبانی دولت و شرکت‌ها برای استثمار بود.
۷ مهر ۱۴۰۵
مجلس به دنبال کاهش تعرفه واردات خودروهای اقتصادی؛ تقابل با درآمد بودجه‌ای دولت
مجلس برای کاهش قیمت خودرو، پیگیر کاهش تعرفه واردات خودروهای اقتصادی است، اما دولت به دلیل کسری بودجه مخالف است.
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
چرا نظام مهندسی به جای تنظیم‌گری، به کارگزار رانت تبدیل شده است؟
نظام مهندسی با سیستم ارجاع کار و قیمت‌گذاری دستوری، رقابت را حذف و بستر رانت و تعارض منافع ایجاد کرده است.
۲۵ شهریور ۱۴۰۵
چالش‌های تامین مواد ناریه در معادن؛ گذار از سیستم سهمیه‌ای به مدل‌های رقابتی
اصلاح نظام تامین مواد ناریه از سیستم سهمیه‌ای به مدل‌های رقابتی و شفاف برای استمرار تولید معدنی ضروری است.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
تغییر استراتژی غول‌های هوش مصنوعی: آیا زمان کاهش سرعت توسعه فرا رسیده است؟
مدیران ارشد هوش مصنوعی برای پیشگیری از خطرات احتمالی، خواستار کاهش سرعت توسعه و نظارت مستقل شدند.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
تقابل بروکسل و پکن بر سر مالکیت معادن نیکل برزیل
بررسی خرید معادن نیکل برزیل توسط چین در اتحادیه اروپا، آزمونی برای امنیت زنجیره تأمین فولاد است.
۲۱ شهریور ۱۴۰۵
گره انحصاری مواد ناریه؛ چرا معادن ایران با بحران تامین و جهش قیمت روبرو هستند؟
انحصار در تامین مواد ناریه با جهش ۷۰۰ درصدی قیمت، بهره‌وری معادن را مختل کرده و نیازمند گذار به تنظیم‌گری هوشمند است.
۱۵ شهریور ۱۴۰۵
چرا قیمت خودرو در ایران فراتر از هزینه‌های تولید است؟
قیمت خودرو در ایران علاوه بر هزینه‌های تولید، تحت تأثیر هزینه‌های پنهان سیاست‌های دولتی و انحصار بازار قرار دارد.
۱۴ شهریور ۱۴۰۵
تغییر مسیر ضدانحصار در آمریکا: بازگشت به رفاه مصرف‌کننده یا تداوم مداخله؟
قوانین ضدانحصار آمریکا در حال گذار از رویکرد «محدودیت شرکت‌های بزرگ» به تمرکز مجدد بر «رفاه مصرف‌کننده» است.
۱۰ شهریور ۱۴۰۵
آیا صنعتی‌سازی استالین ضروری بود؟ تحلیل مدل‌های اقتصادی از شکست شوروی
صنعتی‌سازی استالین با وجود هزینه‌های انسانی سنگین، بهره‌وری را کاهش داد و از اصلاحات تزاری یا مدل ژاپنی عقب ماند.
۹ شهریور ۱۴۰۵
شکست سیاست ممنوعیت واردات لوازم خانگی؛ قاچاقچیان برنده اصلی محدودیت‌ها
ممنوعیت واردات لوازم خانگی نه تنها تولید را نجات نداده، بلکه با تقویت قاچاق، فشار مضاعفی بر مصرف‌کنندگان وارد کرده است.
۹ شهریور ۱۴۰۵
شکست سیاست ممنوعیت واردات لوازم خانگی؛ قاچاقچیان برنده اصلی بازار
ممنوعیت واردات لوازم خانگی با هدف حمایت از تولید، به افزایش قاچاق و فشار بر مصرف‌کننده منجر شده است.
۸ شهریور ۱۴۰۵
بحران در جام‌جم؛ چرا صداوسیما صدای دولت را سانسور می‌کند؟
تقابل صداوسیما و دولت به دلیل سانسور اخبار، نشان‌دهنده بحران ساختاری در رسانه ملی است.
۴ شهریور ۱۴۰۵
بحران مواد ناریه در معادن؛ چالش‌های واردات و انحصار در زنجیره تامین
بوروکراسی گمرکی و انحصار در زنجیره تامین مواد ناریه، عملیات استخراج معادن را با خطر توقف مواجه کرده است.
۳ شهریور ۱۴۰۵
چالش‌های تنظیم‌گری در بازار حسابرسی؛ وقتی قانون، قیمت را تعیین می‌کند
الزام قانونی به حسابرسی در کنار نبود نهاد تنظیم‌گر قیمت، هزینه‌های بنگاه‌ها را به‌طور غیرشفاف افزایش داده است.
۲ شهریور ۱۴۰۵
بازگشت چراغ‌خاموش طرح جنجالی ساترا به مجلس؛ دعوای قدرت بر سر پلتفرم‌ها
بازگشت طرح جنجالی ساترا به مجلس، دعوای قدرت میان ارشاد و صداوسیما را بر سر کنترل پلتفرم‌ها تشدید کرده است.
۱ شهریور ۱۴۰۵