انحصار
انحصار یعنی وقتی در یک بازار، فقط یک فروشنده یا تولیدکننده وجود دارد و راه برای ورود دیگران بسته است. در این حالت، قدرت چانهزنی از مشتری گرفته میشود چون او گزینه دیگری برای خرید ندارد. این قدرت باعث میشود انحصارگر بدون ترس از دست دادن مشتری، قیمتها را بالا ببرد یا خدمات ضعیفی ارائه دهد. در اقتصاد ایران، انحصار را میتوان در بازار خودروهای داخلی یا برخی خدمات دولتی دید. وقتی واردات محدود است و تولیدکننده داخلی رقیب جدی ندارد، خریدار ایرانی مجبور است برای خودرویی با تکنولوژی قدیمی، قیمتی بسیار بالاتر از ارزش واقعی بپردازد. این یعنی انحصار مستقیماً از جیب مردم هزینه میکند و انگیزه بهبود کیفیت را از بین میبرد.
چرا الان مهم است
تازهموضوع انحصار این روزها با التهاب بازار خودرو و کشمکش میان مجلس و خودروسازان به متن زندگی ایرانیها بازگشته است. وقتی واردات محدود و بازار در دست چند تولیدکننده باشد، قیمتها بیمنطق و فراتر از تورم رشد میکنند. حالا بحث بر سر این است که آیا بدون شکستن این فضای بسته، تغییر قیمتها به نفع مردم است یا صرفاً قدرت انحصاری را تقویت میکند.
آخرین اخبار با این مفهوم
افسانه موانع ورود؛ چرا انحصار همیشه آنطور که کتابهای درسی میگویند نیست؟
بازخوانی انتقادی مفهوم موانع ورود؛ گذار از تئوریهای صلب کلاسیک به نگاه مدرن مبتنی بر حقوق مالکیت و سرعت رقابت.
۱ تیر ۱۴۰۵
آدام اسمیت؛ فراتر از یک نظریهپرداز: معمار سیاستگذاری در دوران گذار صنعتی
آدام اسمیت نه یک نظریهپرداز محض، بلکه تحلیلگری بود که برای هدایت بریتانیا در گذار به عصر صنعتی نسخه میپیچید.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
چرا ثروت و جمعیت برای قهرمانی در جام جهانی کافی نیست؟ راز انحصار قدرت در فوتبال
موفقیت در فوتبال تصادفی نیست؛ ترکیبی از جغرافیا، سیستم مربیگری پایه و بهرهگیری از تنوع مهاجرتی، برندگان واقعی را تعیین میکند.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
هشدار تند مجلس به خودروسازان: آزادسازی قیمت بدون واردات گسترده غیرقانونی است
مجلس افزایش قیمت خودرو در بازار انحصاری را غیرقانونی خواند و خواستار تسریع واردات برای شکستن انحصار شد.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
اعتراف وزارت صمت به غیرمنطقی بودن روش قیمتگذاری خودرو؛ تمکین اجباری به شورای رقابت
وزارت صمت روش فعلی قیمتگذاری خودرو را غیرمنطقی میداند اما به دلیل بنبست قانونی شورای رقابت، مجبور به اجرای آن است.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
خاورمیانه پسا ۲۰۲۶: پایان عصر انحصار امنیتی آمریکا و ظهور نظم چندقطبی با محوریت تابآوری ایران
جنگ ۲۰۲۶ با اثبات ناکارآمدی چتر امنیتی آمریکا و تابآوری استراتژیک ایران، راه را برای نظم چندقطبی و نفوذ چین گشود.
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
شکاف عمیق قیمت خودرو و تورم؛ چرا خودرو ۲ برابر گرانتر از شاخصها شد؟
قیمت خودروهای داخلی تا دو برابر نرخ تورم رشد کرده و وزارت صمت آن را نتیجه خلأهای قانونی و صورتهای مالی میداند.
۲۹ خرداد ۱۴۰۵