آسیب‌های پول ارزان

ریشه ناترازی بانکی در ایران: فاجعه‌ای به نام «پول ارزان» و سرکوب نرخ بهره

بانکداری و سیاست پولیسیاستگذاری و اقتصاد کلان۲۱ تیر ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

ناترازی بانک‌ها و تورم مزمن در ایران، نتیجه منطقی سرکوب نرخ بهره و سیاست «پول ارزان» است.

چرا در اقتصادی با تورم ۴۰ درصدی، وام گرفتن با سود ۲۵ درصد در واقع یک «هدیه مالی» از جیب سپرده‌گذاران به وام‌گیرندگان است؟

پاسخ را از دستیار بپرس

نکات کلیدی خبر

۱
دکتر جبل‌عاملی معتقد است ناترازی بانکی در ایران نتیجه مستقیم سیاست‌های پولی غلط و سرکوب نرخ بهره است، نه صرفاً یک مشکل نظارتی.
۲
ریشه بحران در «پول ارزان» نهفته است؛ وضعیتی که در آن نرخ بهره بانکی بسیار کمتر از نرخ تورم (نرخ بهره واقعی منفی) تعیین می‌شود.
۳
این سیاست باعث توزیع رانت گسترده میان وام‌گیرندگان خاص شده و با ایجاد ناترازی در بانک‌ها، موتور تولید تورم را روشن نگه می‌دارد.
۴
نویسنده تاکید می‌کند که بدون پذیرش منطق بازار در تعیین نرخ بهره و ارزش زمان، نمی‌توان بر بحران ناترازی و تورم غلبه کرد.

چرا این خبر مهم است؟

وقتی نرخ بهره بانکی از تورم کمتر است، ارزش سپرده‌های مردم کاهش می‌یابد و بانک‌ها با ناترازی مواجه می‌شوند که در نهایت منجر به چاپ پول و گرانی بیشتر برای همه می‌شود.

نکات پنهان خبر

برخلاف تصور رایج که ناترازی بانک‌ها را ناشی از مدیریت بد می‌داند، این مقاله استدلال می‌کند که ناترازی یک «انتخاب سیاستی» است؛ وقتی دولت نرخ بهره را پایین‌تر از تورم نگه می‌دارد، بانک‌ها را مجبور به توزیع ثروت و در نتیجه ناترازی سیستماتیک می‌کند.

نگاه دیگر

برخی منتقدان معتقدند افزایش نرخ بهره در شرایط رکودی می‌تواند هزینه‌های تولید را بالا برده و خود باعث تورم سمت عرضه شود.

منتظر چه باید بود؟

انتظار می‌رود تا زمانی که اصلاحات ساختاری در تعیین نرخ بهره انجام نشود، ناترازی بانک‌ها تشدید شده و فشار تورمی ادامه یابد.

اگر…؟

اگر نرخ بهره بانکی بالاتر از نرخ تورم تنظیم می‌شد، آیا باز هم شاهد هجوم نقدینگی به بازار خودرو و طلا بودیم؟

پاسخ را از دستیار بپرس

پژواک تاریخی

دهه‌ها سرکوب مالی در ایران و اصرار بر پایین نگه داشتن نرخ بهره اسمی در مواجهه با تورم بالا، همواره به خروج سرمایه و ناترازی بانک‌ها منجر شده است.

پرسش‌های باز

پاسخ را از دستیار بپرس

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

کاوش بیشتر

پاسخ را از دستیار بپرس

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

سیستم بانکی ایران
تحمل ناترازی ساختاری به دلیل نرخ‌های بهره دستوری
عامه مردم
تحمل تورم افسارگسیخته ناشی از سیاست‌های پول ارزان
رانت‌جویان
بهره‌مندی از تسهیلات با نرخ بهره واقعی منفی

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

ناترازی بانکی بیش از آنکه علت تورم باشد، معلول سیاست‌های پولی تورم‌زای دهه‌های گذشته است.

۲

پایین نگه داشتن غیرمنطقی نرخ بهره و تلقی اشتباه از آن، ریشه اصلی تورم مزمن و ناترازی است.

۳

سیاست پول ارزان تحت فشار رانت‌خواران، منجر به تورم پایدار و آسیب به توده‌های مردم شده است.

۴

مفهوم پول ارزان با نادیده گرفتن ارزش زمان و ترجیح مصرف حال بر آینده شکل می‌گیرد.

۵

نرخ بهره طبیعی نشان‌دهنده میانگین ارزش زمان از دیدگاه تمامی فعالان اقتصادی است.

۶

نرخ بهره واقعی منفی در ایران، اقتصاد را در وضعیت مخرب پول ارزان قرار داده است.

نهادهای کلیدی خبر

دستیار هوشمند