ربا

ربا در ساده‌ترین بیان یعنی پول را به کسی قرض بدهید و بدون قبول هیچ‌گونه خطر یا مشارکتی در کار او، مبلغی اضافه را به عنوان سودِ قطعی طلب کنید. در این حالت، پول خودش به کالا تبدیل می‌شود و فارغ از اینکه فردِ وام‌گیرنده سود کرده یا ضرر، موظف است اصل و سودِ توافق‌شده را برگرداند. این موضوع در تضاد با مفهوم مشارکت است که در آن سود باید حاصلِ گردش واقعی کالا و خدمات باشد.

در زندگی روزمره ما، تفاوت ربا با سود بانکیِ مجاز در نحوه قراردادهاست؛ در بانکداری ایران، شما با سپرده‌گذاری در واقع وکیل بانک می‌شوید تا با پولتان کار کند و سود حاصله را پس از کسر حق‌الوکاله تقسیم کند. اما اگر در بازار غیررسمی یا معاملات شخصی، کسی بگوید «صد میلیون می‌دهم و ماهی پنج میلیون سودِ ثابت می‌گیرم»، این مصداق رباست. اهمیت این مرز در اینجاست که در ربا، تمام فشار مالی روی دوش وام‌گیرنده است و در بلندمدت باعث انباشت ثروت بدون تولید واقعی و افزایش تورم در سفره مردم می‌شود.