تکنوکراسی

تکنوکراسی در زبان ساده یعنی «حکومتِ تخصص». در این ساختار، فرض بر این است که اداره یک کشور مثل هدایت یک هواپیما یا جراحی قلب است؛ پس به‌جای کسانی که صرفاً قدرت چانه‌زنی سیاسی دارند، باید مهندسان، اقتصاددانان و متخصصانِ همان رشته پشت میز تصمیم‌گیری بنشینند تا چرخ‌های کشور بر اساس منطق علمی بچرخد.

در اقتصاد ایران، هر زمان صحبت از استقلال بانک مرکزی یا سپردن مدیریت سازمان برنامه و بودجه به کارشناسانِ فارغ از جریان‌های حزبی می‌شود، در واقع به دنبال تکنوکراسی هستیم. وقتی یک فن‌سالار (تکنوکرات) برای قیمت ارز یا نرخ سود بانکی تصمیم می‌گیرد، تلاش می‌کند با اعداد و ارقام جلوی کاهش ارزش پول ملی را بگیرد، حتی اگر این تصمیم در کوتاه‌مدت به مذاق سیاستمداران خوش نیاید و محبوبیت آن‌ها را کم کند.

تکنوکراسی مستقیم روی جیب شما اثر می‌گذارد؛ چون مانع از آن می‌شود که منابع ملی و بودجه کشور خرج پروژه‌های نمایشی یا وعده‌های انتخاباتیِ بی‌سرانجام شود. برای مثال، اگر در حوزه انرژی تکنوکراسی حاکم باشد، ساختار پالایشگاه‌ها و قیمت‌گذاری سوخت به‌گونه‌ای تنظیم می‌شود که ناترازی برق و گاز باعث تعطیلی کارخانه‌ها و در نهایت بیکاری یا گرانی کالاها برای مصرف‌کننده نهایی نشود.