بیماری هلندی
بیماری هلندی یعنی وقتی یک کشور ثروت بادآوردهای از منابع طبیعی پیدا میکند، اما به جای پیشرفت، بخشهای دیگر اقتصادش مثل کشاورزی و صنعت فلج میشوند. در این وضعیت، دولت با دلارهای نفتی شروع به خرج کردن میکند؛ این کار باعث میشود قیمت خدماتی که قابل وارد کردن نیستند، مثل زمین و مسکن، به شدت بالا برود، اما کالاهای تولیدی به خاطر واردات ارزان و بیرویه، دیگر توان رقابت در بازار را نداشته باشند و کارخانهها یکی پس از دیگری تعطیل شوند.
برای ما ایرانیها، این بیماری یعنی وقتی قیمت نفت بالا میرود، بازار پر از کالاهای خارجی رنگارنگ میشود و تولیدکننده داخلی از صحنه حذف میگردد. اما مشکل اصلی زمانی رخ میدهد که قیمت نفت پایین میآید؛ آن وقت ما میمانیم و تولیدی که از بین رفته و دلاری که دیگر برای واردات وجود ندارد. نتیجه این فرآیند برای مردم، جهشهای ناگهانی قیمت دلار، تورم در بخش مسکن و سفرهای است که به جای بازوی کارگر ایرانی، به نوسانات بازارهای جهانی نفت گره خورده است.
چرا الان مهم است
تازهبا جدی شدن دوباره تفاهمهای دیپلماتیک، بیم آن میرود که جهش درآمدهای ارزی ناشی از فروش نفت، بهجای تقویت تولید، صرف واردات ارزان و سرکوب نرخ ارز شود؛ اتفاقی که با تضعیف تولیدکننده داخلی، خطر بازگشت «بیماری هلندی» را در پی دارد. اکنون فرصتی حیاتی است تا با اصلاحات ساختاری، از تکرار این چرخه مخرب جلوگیری شود.
آخرین اخبار با این مفهوم

فرصت ۶۰ روزه تفاهم ایران و آمریکا برای جراحی اقتصادی و مهار تورم
تفاهم دیپلماتیک فعلی فرصتی موقت برای مهار تورم و اصلاحات ساختاری است، مشروط بر اینکه دولت از تکرار خطاهای گذشته در هزینهکرد منابع بپرهیزد.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
دیپلماسی به مثابه فرصت: نقشه راه اصلاحات اقتصادی در سایه تفاهم با غرب
تفاهم سیاسی فرصتی طلایی برای جراحی اقتصادی است؛ نباید با تکرار اشتباهات گذشته و افزایش هزینههای دولتی، این فرصت را سوزاند.
۲۹ خرداد ۱۴۰۵