ریاضت اقتصادی
ریاضت اقتصادی یعنی دولت تصمیم میگیرد برای جلوگیری از فروپاشی مالی، کمربندها را سفت کند. وقتی هزینههای دولت بسیار بیشتر از درآمدهایش باشد، بهجای مسیر پرخطر چاپ پول که منجر به تورم افسارگسیخته میشود، سراغ کاهش مخارج خود میرود. این سیاست شامل اقداماتی مثل حذف یارانههای انرژی، توقف پروژههای عمرانی و افزایش مالیات بر ارزش افزوده است تا تراز بودجه برقرار شود. در واقعیتِ اقتصاد ایران، ریاضت اقتصادی اغلب با عناوینی مثل جراحی اقتصادی یا واقعیسازی قیمتها شناخته میشود. برای مثال، وقتی دولت یارانه کالاهای اساسی را حذف میکند یا قیمت بنزین را افزایش میدهد، در حال اجرای ریاضت است. اگرچه این کار میتواند در بلندمدت جلوی استقراض از بانک مرکزی و تورمهای نجومی را بگیرد، اما در کوتاهمدت باعث کاهش قدرت خرید، رکود در بازارها و فشار مضاعف بر زندگی روزمره مردم میشود.
چرا الان مهم است
تازهبا جدی شدن بحثهای دیپلماتیک، صحبت از «جراحی اقتصادی» برای مهار تورم دوباره به صدر اخبار بازگشته است. در واقع، دولت برای عبور از ناترازی بودجه، بر سر دوراهیِ اجرای سیاستهای انقباضی یا همان ریاضت اقتصادی قرار دارد؛ اقداماتی که با هدف ثبات بلندمدت انجام میشوند اما در کوتاهمدت مستقیماً بر قدرت خرید و هزینههای معیشتی شهروندان اثر میگذارند.
آخرین اخبار با این مفهوم

فرصت ۶۰ روزه تفاهم ایران و آمریکا برای جراحی اقتصادی و مهار تورم
تفاهم دیپلماتیک فعلی فرصتی موقت برای مهار تورم و اصلاحات ساختاری است، مشروط بر اینکه دولت از تکرار خطاهای گذشته در هزینهکرد منابع بپرهیزد.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
دیپلماسی به مثابه فرصت: نقشه راه اصلاحات اقتصادی در سایه تفاهم با غرب
تفاهم سیاسی فرصتی طلایی برای جراحی اقتصادی است؛ نباید با تکرار اشتباهات گذشته و افزایش هزینههای دولتی، این فرصت را سوزاند.
۲۹ خرداد ۱۴۰۵