نفتا
نفتا را میتوان مایع واسطه در صنعت نفت دانست؛ چیزی بین گاز و بنزین که از تقطیر نفت خام یا میعانات گازی به دست میآید. این ماده به تنهایی کاربرد سوختی چندانی ندارد، اما خوراک استراتژیک مجتمعهای پتروشیمی برای تولید الفینهاست که در نهایت به پلاستیک، نایلون، رنگ و شوینده تبدیل میشوند. در ایران به دلیل وجود منابع عظیم پارس جنوبی، نفتا یکی از مهمترین محصولات صادراتی و همچنین ماده اولیه حیاتی برای غولهای پتروشیمی کشور محسوب میشود.
برای مردم عادی و سهامداران، نوسان قیمت نفتا دو پیامد مستقیم دارد. از یک سو، نفتا جزو اصلی تولید بنزین است و تغییر در عرضه آن میتواند تراز بنزین کشور را تحت تاثیر قرار دهد. از سوی دیگر، بسیاری از شرکتهای پتروشیمی بزرگ در بورس تهران از نفتا به عنوان خوراک استفاده میکنند؛ بنابراین افزایش قیمت جهانی نفتا اگرچه درآمد ارزی کشور را بالا میبرد، اما هزینههای تولید این شرکتها را افزایش داده و سود سهامدارانشان را دستخوش تغییر میکند. همچنین، گران شدن این ماده در نهایت باعث افزایش قیمت تمامشده هر کالایی میشود که در بستهبندی آن از پلاستیک استفاده شده است.
چرا الان مهم است
تازهبا تشدید تنشها در خلیج فارس و تنگه هرمز، بازار جهانی نگران اختلال در تامین خوراک اصلی پتروشیمیهاست. نفتا به عنوان ماده اولیه تولید پلاستیک و بستهبندی، نقشی کلیدی در قیمت تمامشده کالاها دارد. نوسان قیمت این محصول نه تنها بر درآمدهای ارزی ایران اثر میگذارد، بلکه با گران کردن هزینههای تولید، موج تورمیاش را تا سفره مصرفکنندگان در دورترین نقاط جهان میبرد.
آخرین اخبار با این مفهوم

از تنگه هرمز تا کافههای لندن: چگونه تنشهای خاورمیانه قیمت کروسان را دو برابر کرد؟
تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه با گران کردن سوخت و کود، قیمت مواد غذایی را در قلب اروپا جهش داده است.
۳۱ خرداد ۱۴۰۵